Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động tạo hình cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi trong trường Mầm non
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động tạo hình cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi trong trường Mầm non", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên.
Tóm tắt nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động tạo hình cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi trong trường Mầm non
Mục lục 1. Lí do chọn đề tài.........................................................................................2 2. Nội dung SKKN.....................................................................................3 2.1.Cơ sở lý luận của vấn đề......................................................................3 2.2. Thực trạng của vấn đề.........................................................................5 2.2.1. Thuận lợi...........................................................................................5 2.2.2. Khó khăn...........................................................................................5 2.3. Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề................................6 2.3.1. Biện pháp 1: Xây dựng môi trường cho trẻ hoạt động ..........................8 2.3.2. Biện pháp 2: Sử dụng tranh mẫu, sản phẩm mẫu...................................10 2.3.3. Biện pháp3 : Tăng cường đổi mới hình thức tổ chức, phương pháp giáo dục nhằm phát huy tính tích cực, sáng tạo của trẻ. ......................................14 2.3.4. Biện pháp 4: Rèn kỹ năng tạo hình cho trẻ .......................................19 2.3.5. Biện pháp 5: Sử dụng nguyên vật liệu tạo hình và các sản phẩm phế liệu để làm đồ dùng, đồ chơi và hướng dẫn trẻ cùng làm......................................20 2.3.6. Biện pháp 6: Học hỏi nâng cao trình độ chuyên môn ...........................22 2.3.7. Biện pháp 7: Tích cực đẩy mạnh công tác tuyên truyền sâu rộng đến cha, mẹ, phụ huynh học sinh......................................................................................26 2.3.8. Biện pháp 8: Làm tốt công tác tham mưu với cấp trên và các ban ngành đoàn thể 28 2.4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm .................................................22 3. Kết luận................................................................................................23 4. Tài liệu tham khảo................................................................................25 5. Nhận xét đánh giá ................................................................................26 1. Lý do chọn đề tài: Trẻ em là tương lai, là nền móng của dân tộc, là sự phát triển tiến bộ của Quốc gia. Chính vì vậy công tác chăm sóc giáo dục trẻ ở độ tuổi Mầm non là vô cùng quan trọng đối với từng cá nhân trẻ. Hoạt động tạo hình là một trong những hoạt động giáo dục giữ vai trò quan trọng trong sự phát triển và hình thành nhân cách trẻ mẫu giáo, nó giúp trẻ tìm hiểu, khám phá và thể hiện một cách sinh động những gì chúng nhìn thấy trong thế giới xung quanh, những gì làm trẻ rung động mạnh mẽ và gây cho trẻ những rung động xúc cảm, tình cảm tích cực. Hoạt động tạo hình có vai trò rất lớn đối với sự nhận thức cho trẻ. Thông qua hoạt động tạo hình trẻ có cơ hội tìm hiểu, nghiên cứu các đối tượng miêu tả để có được hiểu biết, hình dung về đối tượng đó, từ đó trẻ xây dựng các đối tượng. Hoạt động tạo hình là phương tiện để phát triển tư duy, trí nhớ, tưởng tượng điều đó giúp tăng thêm vốn hiểu biết của trẻ. Hoạt động tạo hình cũng là con đường để giáo dục tình cảm – xã hội cho trẻ mầm non. Trẻ được tiếp thu cái đẹp qua hoạt động tạo hình, trẻ trực tiếp trải nghiệm các xúc cảm, các trạng thái tình cảm trong giao tiếp, học hỏi về các kỹ năng xã hội và trẻ biết cách đánh giá các hành vi xã hội. Qua hoạt động tạo hình giúp trẻ có thói quen tự giác làm việc. Hoạt động tạo hình đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển thẩm mỹ cho trẻ. Hoạt động tạo hình là một trong những hoạt động nghệ thuật. Hoạt động này giúp cho trẻ có điều kiện thuận lợi nhất cho sự phát triển của cảm giác, tri giác thẩm mỹ, giúp trẻ nhận ra màu sắc, hình dạng, đường nét, tỷ lệ, sự sắp xếp trong không gian nhận thấy được cái đặc trưng và nét đẹp trong sự vật, hiện tượng mà trẻ miêu tả. Hoạt động tạo hình giúp phát triển thể chất cho trẻ mầm non. Hoạt động tạo hình giúp cho đôi bàn tay của trẻ linh hoạt, phát triển khả năng kết hợp khéo léo của đôi tay và đôi mắt. Hoạt động tạo hình giúp phát triển ngôn ngữ cho trẻ. Trẻ tạo ra sản phẩm tạo hình muốn giới thiệu về hoạt động đó, qua đó làm tăng thêm vốn từ và mạchcho trẻ. Qua hoạt động tạo hình còn giúp trẻ vững vàng hơn khi bước vào trường phổ thông. Hoạt động này giúp cho trẻ biết những kiến thức sơ đẳng về tự nhiên, xã hội để trẻ nhanh chóng bắt kịp cùng các môn học ở trường tiểu học. Giúp trẻ có thói quen nề nếp học tập. Tạo hình là một trong những hoạt động giáo dục giữ vai trò quan trọng trong sự phát triền và hoàn thiện nhân cách trẻ mầm non. Trong hoạt động tạo hình trẻ có nhiều cơ hội tìm hiểu, nghiên cứu các đối tượng miêu tả để có sự hiểu biết về đối tượng. Từ đó xây dựng các biểu tượng. Bởi vậy có thể khẳng định, hoạt động tạo hình là một trong những phương tiện tích cực để phát triền ở trẻ khả năng hoạt động trí tuệ như óc quan sát, trí nhớ, tưởng tượng. Nhờ hoạt động tạo hình mà vốn hiểu biết của trẻ về thế giới xung quanh ngày càng trở nên giàu có hơn. Hoạt động tạo hình với các quá trình hiểu, đánh giá đối tượng miêu tả và sản phẩm tạo hình sẽ tạo điều kiện phát triển ở trẻ vốn từ, lời nói hình tượng truyền cảm và phát triển ở trẻ ngôn ngữ mạch lạc. Tham gia vào hoạt động tạo hình trẻ có nhiều điều kiện tiếp thu cái đẹp cái tốt trong xã hội, trải nghiệm trong xúc cảm, tình cảm trong giao tiếp, học hỏi về các kỹ năng xã hội và đánh giá các hành vi văn hóa – xã hội qua các hình tượng, các sự kiện, hiện tượng được miêu tả. Đó chính là điều kiện để hình thành ở trẻ tính chu đáo, ý thức cộng đồng, biết chia sẻ, quan tâm chăm sóc tới người khác và các kỹ năng giao tiếp xã hội. Quá trình hoạt động sáng tạo ra sản phẩm sẽ giúp trẻ được rèn luyện các kỹ năng hoạt động thực tiễn, thói quen làm việc một cách tự giác, tích cực. Qua quan sát, tìm hiểu các sự vật, hiện tượng giúp trẻ nhận ra các đặc điểm thẩm mĩ( hình dáng, màu sắc, cấu trúc, tỉ lệ, sự sắp xếp không gian, ) nhận ra được những nét độc đáo, tạo nên sức hấp dẫn của đối tượng miêu tả. Sự thể hiện nội dung tạo hình bằng phương tiện truyền cảm mang tính trực quan( đường nét, hình dạng, màu sắc ) sẽ làm cho các cảm xúc thẩm mĩ của trẻ ngày càng trở nên sâu sắc hơn, trí tưởng tượng mang tính nghệ thuật của trẻ ngày càng phong phú. Hoạt động tạo hình không chỉ giúp trẻ khả năng thẩm mỹ, biết nhìn nhận cái đẹp và đánh giá cái đẹp mà còn giúp trẻ rèn luyện đôi bàn tay khéo léo, vững chắc, linh hoạt hơn, giúp phát triển ở trẻ khả năng phối hợp, điều chỉnh hoạt động của mắt và tay. Hoạt động tạo hình góp phần chuẩn bị về tâm lý cho trẻ bước vào học tập ở trường tiểu học. Hoạt động này giáo dục ở trẻ ham muốn tiếp thu những điều mới lạ, những phương thức hoạt động mới, giúp trẻ hình thành thói quen học tập một các có mục đích, có tổ chức, biết lắng nghe và thực hiện lời chỉ bảo của cô giáo. Hoạt động tạo hình là môi trường cho trẻ rèn luyện năng lực điều khiển hành vi của mình nhằm thực hiện nhiệm vụ đã đề ra. Hoạt động tạo hình có ý nghĩa to lớn trong giáo dục lao động cho trẻ mầm non. Hoạt động tạo hình là hoạt động tạo ra sản phẩm, quá trình tạo hình là một quá trình lao động nghệ thuật mang tính sáng tạo, còn góp phần hình thành ở trẻ ý thức làm việc có mục đích có kỹ năng. Để tạo ra sản phẩm trẻ phải nắm vững các thao tác, kỹ năng tạo hình và kỹ năng sử dụng dụng cụ, vật liệu cùng với tính tích cực độc lập, sáng tạo. Trong thực tế việc tổ chức các hoạt động tạo hình đã mang lại nhiều hiệu quả tới việc phát triển của trẻ. Song phương pháp đó chưa thực sự đáp ứng và đem lại kết quả mà tôi mong đợi. Các phương pháp hoạt động tạo hình đang được sử dụng còn mang tính áp đặt. Giáo viên thường chú ý đến sản phẩm trẻ làm ra ít chú ý đến kỹ năng tạo hình, quá trình làm ra sản phẩm, giáo viên thiếu sự linh hoạt sáng tạo trong tổ chức hoạt động tạo hình. Mặt khác, sự hứng thú, kỹ năng tạo ra sản phẩm tạo hình của trẻ chưa cao, nhiều trẻ chưa biết đặt tên sản phẩm làm ra. Từ nhận thức vấn đề trên, là một giáo viên phụ trách lớp mẫu giáo 5- 6 tuổi tôi đã nghiên cứu tài liệu, một số loại sách về tạo hình cùng tình hình của nhà trường, của địa phương để đưa ra “Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động tạo hình cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi trong trường Mầm non” để phát huy tính năng động, óc sáng tạo, tính kiên trì, góp phần vào việc nâng cao chất lượng cho trẻ. 2.Nội dung sáng kiến kinh nghiệm: 2.1. Cơ sở lý luận của vấn đề Tạo hình là loại hình nghệ thuật tạo ra các sản phẩm đẹp về hình thể và màu sắc trên mặt phẳng hay trong không gian.Tạo hóa sinh ra muôn loài: cỏ cây, hoa, trái đất, nước, mây trời và loài vật...tất cả đều đa dạng về hình thể và màu sắc.Tất cả đều rất đẹp.Cái đẹp đó đã làm cho cuộc sống của con người thêm tươi đẹp và phong phú hơn. Chúng ta hãy thử tưởng tượng xem nếu mọi vật không có màu, nếu loài vật đồ vật chỉ có một “kiểu” hình dạng nhất định thì cuộc sống của chúng ta sẽ tẻ nhạt biết nhường nào. Thiên nhiên tươi đẹp, mỗi nơi một kiểu, mỗi mùa một khác và còn thay đổi kiểu dáng, màu sắc theo từng ngày, từng giờ. Chính sự phong phú, tươi đẹp ấy mà thiên nhiên đã trở thành nguồn cảm hứng vô tân cho Văn- Thơ- Nhạc- Họa. Môn tạo hình được nảy sinh từ vẻ đẹp của thiên nhiên bởi con người và chỉ có con người mới có khả năng sáng tạo và không bao giờ thỏa mãn trước nhu cầu của cuộc sống. Cũng vì lẽ đó mà con người còn làm cho thiên nhiên ngày càng thêm phong phú, đẹp hơn đáp ứng nhu cầu thẩm mỹ ngày càng cao của mình. Chỉ có con người mới biết thưởng thức cái đẹp và luôn suy nghĩ, sáng tạo làm cho mọi thứ phục vụ cho cuộc sống của mình ngày càng đẹp hơn. Phải chăng cái đẹp là lẽ sống của con người, là mục tiêu của cuộc sống của con người. Trong đời sống con người hoạt động tạo hình là một hoạt động nghệ thuật góp phần đem đến cái đẹp làm phong phú đời sống con người. Qua hoạt động trực tiếp với những nguyên vật liệu phong phú, đa dạng trẻ không những tạo nên những “tác phẩm nghệ thuật” ngộ nghĩnh đáng yêu mà hơn hết là trẻ được trải nghiệm những xúc cảm chân thực trong quá trình trẻ chơi, quá trình trẻ tạo ra sản phẩm đó. Những xúc cảm nghệ thuật đầu đời sẽ là nền tảng cho sự hình thành và phát triển nhân cách và thúc đẩy nhu cầu thẩm mỹ, phát triển thị hiếu thẩm mỹ của trẻ trong giai đoạn tiếp theo. Phát triển ở trẻ khả năng cảm thụ và cảm xúc thẩm mỹ. Bồi dưỡng thẩm mỹ, hình thành ở trẻ tình yêu cái đẹp. Không có trẻ nào lại không thích ngắm nhìn những bức tranh, những đồ vật đẹp. Đặc biệt trẻ thích tự ngắm nhìn những sản phẩm do mình tạo ra. Những họa sỹ tí hon say sưa ngồi hàng giờ để vẽ trên bảng, trên tường, trên nền nhà bằng các phương tiện như phấn, than, bút chì, bút sáp Tuy đó không phải là những tác phẩm đẹp, có bố cục chặt chẽ có khi chỉ là những nét vẽ nguệch ngoạc nhưng ta thấy ở đó cái ngộ nghĩnh đáng yêu của trẻ thơ về vẻ đẹp đa dạng và phong phú về thế giới xung quanh. Đây cũng là bước đầu tạo ra cái đẹp sau này. Từ những cơ sở lý luận trên, tôi xác định hoạt động tạo hình cho trẻ là một nhiệm vụ quan trọng của giáo viên trong trường mầm non. Bởi vì mục tiêu của giáo dục mầm non là giúp trẻ em phát triển toàn diện về thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mỹ, hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách, chuẩn bị cho trẻ vào học lớp một. Điều đó đòi hỏi người giáo viên phải tích cực nghiên cứu, tìm tòi một số biện pháp để nhằm nâng cao chất lượng hoạt động tạo hình cho trẻ trong trường mầm non. 2.2. Thực trạng của vấn đề 2.2.1 Thuận lợi Cơ sở vật chất tương đối đầy đủ phục vụ cho dạy và học. Có sự quan tâm, chỉ đạo, hướng dẫn của ban giám hiệu nhà trường về việc tổ chức hoạt động tạo hình. Nhà trường thường xuyên tổ chức chuyên đề, dự giờ thăm lớp bồi dưỡng cho giáo viên về chuyên môn. Trường có đội ngũ giáo viên trẻ, nhiệt tình, năng động, có trình độ chuyên môn nghiệp vụ vững vàng, có nhiều kinh nghiệm trong công tác chăm sóc, giáo dục trẻ. Đội ngũ giáo viên có tinh thần đoàn kết nhất trí cao, luôn có ý thức phấn đấu hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Trường là một xã nằm ở ngoại thành thành phố nên nguyên liệu sẵn có ở địa phương dễ kiếm, phong phú và đa dạng. Trẻ hứng thú tích cực tham gia vào hoạt động, một số trẻ có năng khiếu và đam mê về hoạt động tạo hình. 2.2.2 Khó khăn Cơ sở vật chất đã có sự đầu tư nhưng trang thiết bị phục vụ riêng cho hoạt động tạo hình còn hạn chế, đồ dùng đồ chơi chưa phong phú, đa dạng như các tác phẩm nghệ thuật đẹp còn ít, chưa phát huy được tính chủ động, sáng tạo của trẻ. Hầu hết giáo viên chưa qua trường họa nên kiến thức về tạo hình chưa sâu. Phòng nhóm lớp chật hẹp, chưa có phòng chức năng riêng nên gặp khó khăn trong việc làm quen và tổ chức một số hoạt động tạo hình cũng như diện tích cho trẻ trưng bày sản phẩm. Nhận thức của trẻ không đồng đều, một số trẻ không có năng khiếu tạo hình, kỹ năng tạo hình còn hạn chế. Một số phụ huynh chưa thực sự quan tâm đến việc học tạo hình của trẻ, chưa tạo điều kiện quan tâm và đầu tư về cơ sở vật chất cũng như thời gian cho trẻ phát huy khả năng sáng tạo của trẻ. 2.3. Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề 2.3.1. Biện pháp 1: Xây dựng môi trường cho trẻ hoạt động tích cực, gây hứng thú, làm giàu cảm xúc và vốn biểu tượng phong phú về đối tượng tạo hình. * Xây dựng môi trường vật chất. Đặc điểm tạo hình ở trường mầm non là cho trẻ tiếp xúc, làm quen với cuộc sống xung quanh nhằm tạo ra các “tác phẩm” bằng cách nhìn, cách nghĩ, cách cảm nhận của bản thân trẻ. “Tác phẩm” của trẻ sẽ không “chỉn chu”, không giống thật, màu sắc có thể tự do theo ý thích có thể không như thực ngoài đời nhưng lại ngộ nghĩnh, đôi khi lại rất “động”, có tính biểu cảm. Vì vậy, để phát triển khả năng tạo hình của trẻ, khơi dậy những cảm xúc tự nhiên của trẻ, phát huy tính tích cực, sáng tạo trong tâm hồn trẻ thơ trong hoạt động tạo hình thì người giáo viên cần phải tổ chức tốt môi trường giáo dục cho hoạt động tạo hình. Để phát huy tính tích cực sáng tạo và niềm say mê hoạt động của trẻ giáo viên cần tận dụng thời điểm hợp lý trong ngày từ trò chuyện buổi sáng hay hoạt động vui chơi ngoài trời, đi dạo đi thăm quan ở mọi lúc mọi nơi tạo điều kiện cho trẻ tiếp xúc thường xuyên với môi trường xung quanh, cho trẻ quan sát vẻ đẹp đa dạng muôn màu, muôn vẻ của các sự vật hiện tượng trong thiên nhiên, trong cuộc sống: Những tia nắng chói chang, cánh hoa rung rinh trong gió, màu sắc rực rỡ trong các ngày lễ hội ...và khuyến khích trẻ nói lên sự cảm nhận của trẻ. Từ đó, từng bước cung cấp các biểu tượng cho trẻ tự khám phá bằng cách huy động các giác quan các quá trình tâm lý khác nhau để lĩnh hội các khía cạnh khác nhau của sự vật. Đồng thời cho trẻ tự phân tích, so sánh, tổng hợp những đặc điểm chung và riêng của các vật cùng nhóm, cùng loại làm tăng vốn hiểu biết của trẻ về thế giới xung quanh. Vì vậy, tôi luôn cho trẻ tiếp xúc với thực tế cuộc sống quan sát và lắng nghe âm thanh trong thiên nhiên, cuộc sống. Ví dụ: Trước khi dạy trẻ vẽ con gà trống, qua hoạt động khám phá giáo viên cho trẻ tìm hiểu khám phá về con gà trống như đặc điểm bên ngoài( mình như thế nào? có dạng hình gì? đầu ra sao? mắt như thế nào?), màu sắc( bộ lông có màu gì? chân màu gì?), môi trường sống( là động vật sống trong gia đình) của con gà trống. Ngoài ra, giáo viên cũng cần hướng trẻ quan sát và nhận xét về các tư thế của con gà trống khi mổ thóc hay khi đang gáy Từ đó trẻ so sánh điểm giống và khác nhau của con gà trống và con gà mái như gà trống chân cao hơn gà mái, gà trống mào to hơn gà mái, cái đuôi của gà trống dài và cong hơn gà mái. Khi đã có vốn hiểu biết nhất định về con gà trống trẻ sẽ tái tạo lại đối tượng tạo hình bằng đôi bàn tay khéo léo, trí tưởng tượng và sáng tạo trong sản phẩm của mình. Cho trẻ lắng nghe âm thanh trong thiên nhiên, trong cuộc sống: Tiếng nước chảy róc rách, tiếng gió thổi ào ào, tiếng mưa rơi tí tách, âm thanh của tiếng người, tiếng các đồ vật va chạm vào nhau, âm thanh của các loại phương tiện giao thông, đàn, đài, ti vi...... Ví dụ: Cho trẻ nghe âm thanh mưa rơi( trước khi cho trẻ vẽ mưa), cô gợi hỏi trẻ: con có cảm nhận gì về tiếng mưa rơi? Con nghe tiếng mưa rơi như thế nào? tiếng mưa rơi như thế nào là mưa to?... Môi trường nghệ thuật sẽ tạo cho trẻ cảm giác hứng thú, sung sướng và mong muốn được tái tạo. Nhờ được thường xuyên ngắm nhìn, nghe các âm thanh khác nhau, trẻ sẽ có nhiều cảm xúc và dễ dàng tập trung chú ý vào hoạt động bởi ai chẳng yêu cái đẹp và mong muốn tạo ra cái đẹp. Ngoài ra, giáo viên cần tạo môi trường nghệ thuật xung quanh trẻ như: bày đồ chơi đẹp, sắp xếp các góc, đồ dùng một cách hợp lý và đẹp mắt, bố trí phòng học ngộ nghĩnh Trang trí môi trường lớp học đẹp, mang tính thẩm mỹ cao và phù hợp với các chủ đề, tạo sự mới mẻ thu hút tính tò mò, ham hiểu biết của trẻ. Để tạo cơ hội cho trẻ tiếp xúc với cái đẹp, giáo viên cho trẻ xem triển lãm và bảo tàng mỹ thuật, tiếp xúc với các tác phẩm nghệ thuật như những bức tranh, bức tượng nghệ thuật của các nghệ sỹ hay những bức tranh dân gian Đông Hồ, Hàng Trống, tranh sơn mài và các loại đồ chơi dân gian, các sản phẩm thủ công mỹ nghệ bằng các chất liệu khác nhau như: Gốm, sứ, gỗ, thuỷ tinh, đất nặn, Giáo viên cần khuyến khích trẻ sờ, ngắm, xem xét, và nói tổng thể hình dáng hoặc miêu tả một số đặc điểm nổi bật của các sản phẩm. Cô giáo cho trẻ nêu lên những suy nghĩ của mình về những điều trẻ phát hiện ra. Sau đó, cô miêu tả lại một cách đầy đủ để cho trẻ ấn tượng sâu sắc về đối tưọng. Thường xuyên hướng dẫn trẻ xem tranh truyện cổ tích. Đặc biệt là những cuộc triển lãm tranh do chính các em tạo nên làm trẻ thích thú và kích thích chúng tham gia vào hoạt động tạo hình làm giàu vốn kiến thức tạo hình và khả năng sáng tạo cho trẻ. Cho trẻ xem tranh ảnh về những phong cảnh quê hương đất nước, rừng, biển, cảnh sinh hoạt của con người... Ví dụ: Con xem bức tranh này con có nhận xét gì về nội dung, màu sắc, bố cục của nó... Cô có thể tách nhỏ từng ý để gợi hỏi trẻ, để trẻ nêu được sự cảm nhận của mình qua búc tranh đó. chủ đề “Bản thân”, cô cho trẻ dùng màu bột pha nước ( đặc tính của màu này là màu sắc đẹp nhưng dễ rửa, không mất vệ sinh) in bàn tay, bàn chân. Những đôi bàn tay, bàn chân nhỏ nhắn, xinh xắn của bé được in bằng các màu khác nhau đem trang trí lên tường làm bé rất thích thú, muốn làm hoạ sĩ. Đặc biệt góc tạo hình trong lớp học phải được bố trí và tổ chức theo nguyên tắc “chơi mà học”, đảm bảo các yêu cầu về không gian thực tế, mục đích tổ chức hoạt động, các yếu tố an toàn, các nhu cầu của trẻ, sự linh hoạt và dễ thay đổi theo mục đích giáo dục theo các chủ đề được sắp xếp gọn gàng phù hợp, linh hoạt với các đồ dùng, nguyên vật liệu phong phú như giấy màu, tranh ảnh, tạp chí cũ, sáp màu, màu nước, bút lông, đất nặn, vải vụn, len sợi, rơm rạ, vỏ hạt dưa, hạt na, vỏ trứng.... Các đồ dùng, nguyên vật liệu được đặt trong lớp sao cho trẻ có thể tự do được tiếp cận tạo cơ hội cho trẻ sáng tạo mọi lúc, mọi nơi đồng thời thuận lợi cho giáo viên trong quá trình bao quát trẻ đảm bảo an toàn cho trẻ. Tạo cho trẻ những thử thách, tìm tòi và khám phá lôi cuốn trẻ tích cực hứng thú tham gia hoạt động một cách tự nguyện và tự giác. Ở góc tạo hình với tên gọi “họa sĩ tí hon”, giáo viên bố trí giá trưng bày sản phẩm mỗi trẻ một ô để trẻ có thể tự tay trưng bày sản phẩm của mình.Ở đó trẻ sẽ được quan sát trực tiếp các sản phẩm tạo hình của mình và của bạn. Những sản phẩm sáng tạo, có bố cục hài hòa, phối màu đẹp sẽ làm nảy sinh thêm những ý tưởng độc đáo mới. Từ đó kích thích lòng đam mê tạo hình cho trẻ. góc hoạt động được thiết kế phù hợp với chiều cao của trẻ để trẻ có thể dễ dàng lấy, cất đồ chơi và tự ý bày biện đồ chơi theo ý thích của mình. Sử dụng những sản phẩm do trẻ tạo ra để trang trí cũng như làm đồ dùng góc chơi, chính việc này làm cho góc hoạt động không bao giờ cũ đối với trẻ. Vì luôn được thay đổi để phù hợp với các chủ điểm trong năm học. Các góc hoạt động liên kết mật thiết với nhau, qua mỗi buổi chơi và ở các nhóm chơi khác nhau, trẻ có thể tạo ra nhiều sản phẩm để trưng bày, cũng như sử dụng sản phẩm của các bạn khác trong lớp để chơi, chính điều này làm cho mỗi buổi chơi trở nên phong phú hơn, hấp dẫn hơn và mỗi buổi chơi có hiệu quả hơn với trẻ. Không những vậy, việc tạo ra nhiều sản phẩm còn rèn cho trẻ những đức tính tốt như: kiên trì, biết tôn trọng và giữ gìn sản phẩm do chính mình hay người khác tạo ra. Việc thiết kế và xây dựng các góc mở, có thể thay đổi dễ dàng phù hợp với thời điểm hay chủ điểm của năm học còn giúp giảm tải công việc cho giáo viên. Nếu như trước đây, cứ mỗi chủ điểm mới, giáo viên phải trang trí lại nhiều góc hoạt hoạt động, hay nhiều mảng tường trong lớp cho phù hợp với chủ điểm thì bây giờ, cứ mỗi chủ điểm mới, giáo viên chỉ cần tìm tài liệu, và hướng dẫn học sinh tạo ra những sản phẩm phù hợp với chủ điểm mới và trang trí vào khung đã có sẵn. Như vậy, không những giáo viên có thể lưu giữ lại những sản phẩm do trẻ tạo ra từ chủ điểm trước mà còn giúp trẻ nhận biết một chủ điểm mới một cách tự nhiên và dễ dàng mà cô giáo không mất nhiều thời gian để trang trí lại. * Xây dựng môi trường xã hội: Xây dựng môi trường thân thiện giúp trẻ tích cực, hứng thú với các hoạt động tạo hình. Môi trường chăm sóc, giáo dục trong trường mầm non cần phải đảm bảo an toàn về mặt tâm lí, tạo thuận lợi giáo dục các kĩ năng xã hội cho trẻ. Hành vi, cử chỉ, lời nói, thái độ của giáo viên đối với trẻ và những người khác luôn mẫu mực để trẻ noi theo. Cần tạo môi trường thẩm mỹ cho trẻ hoạt động : Từ đồ dùng, đồ chơi được bài trí đẹp mắt, ngộ nghĩnh, đến các hoạt động của người lớn như: cách ăn mặc, nói năng, dáng điệu và cách ứng xử giữa người lớn với nhau, giữa người lớn với trẻ em Tất cả được tổ chức sao cho đẹp mắt để khơi dậy ở trẻ cảm giác thích thú, được tiếp xúc với cái đẹp và mong muốn tạo ra cái đẹp. 2.3.2. Biện pháp 2: Sử dụng tranh mẫu, sản phẩm mẫu làm tăng tính tích cực sáng tạo và hướng sự chú ý của trẻ vào đối tượng quan sát. - Lựa chọn mẫu : + Tranh mẫu, sản phẩm mẫu cần được lựa chọn cẩn thận, phải chứa đựng cả những yếu tố thực, yếu tố thẩm mỹ, nghệ thuật như: tính tạo hình, tính biểu cảm và đặc biệt hấp dẫn, mới lạ, đa dạng, phù hợp với khả năng nhận thức của trẻ. + Các tác phẩm nghệ thuật được sử dụng làm mẫu như: tranh truyện, ảnh chụp, tranh dân gian, tranh sơn mài, tượng các tác phẩm điêu khắc và các sản phẩm thủ công mỹ nghệ, phải được lựa chọn phù hợp với trẻ, có sự thể hiện rõ ràng, rõ nét các đặc điểm của sự vật như hình dáng, màu sắc, kích thước, hình khối, vị trí trong không gian, giúp trẻ dễ quan sát. Không nên chọn những bức tranh hay sản phẩm mẫu có bố cục phức tạp với nhiều hình, nhiều mảng, nhiều chi tiết, - Sử dụng mẫu : + Cần hướng tới sự chú ý của trẻ không chỉ tới nội dung tác phẩm mà cần quan tâm tới hình thức thể hiện. Cần tạo cho trẻ tập nhận xét, đánh giá thẩm mỹ của tác phẩm bằng chính sự hiểu biết và khả năng biểu cảm của mình. + Tranh mẫu, sản phẩm mẫu cần được trưng bày trong lớp học một thời gian cho trẻ quan sát nhiều lần trước khi trò chuyện về những mẫu đó. Tuy nhiên giáo viên không nên quá lạm dụng các sản phẩm mẫu và làm mẫu. Càng ít làm mẫu và sử dụng vật mẫu sẽ càng kích thích trẻ tích cực tư duy tìm kiếm cách thể hiện. Thực tế cho thấy các sản phẩm mẫu và xem làm mẫu sẽ làm tê liệt những cảm xúc đã có trước đó của trẻ, làm giảm tính tích cực hoạt động trí tuệ của trẻ vì các hoạt động cần thiết để tạo hình đã được làm mẫu đầy đủ, trẻ chỉ việc ghi nhớ và bắt chước . Trong trường hợp yêu cầu làm mẫu không nên vội vàng làm mẫu ngay mà phải giúp trẻ tích cực suy nghĩ bằng các câu hỏi gợi ý bắt đầu từ đâu đến đâu, vẽ hình gì, vẽ như thế nào...Tạo tình huống như mình không biết và phải nhờ trẻ giúp. Ví dụ: Cô hỏi trẻ “Để vẽ được con mèo cô cần vẽ gì trước nhỉ”, “Cô dùng hình gì để vẽ đầu con mèo”.... Trong khi làm mẫu phải luôn coi trọng quan điểm trẻ là chủ thể của hoạt động. Phải tạo điều kiện để trẻ phát triển khả năng phân tích, suy nghĩ về nhiệm vụ, tìm cách thực hiện và luôn khuyến khích, động viên giúp trẻ tự tin, tích cực, chủ động thể hiện sự sáng tạo. 2.3.3. Biện pháp3 : Tăng cường đổi mới hình thức tổ chức, phương pháp giáo dục nhằm phát huy tính tích cực, sáng tạo của trẻ. Ở trẻ 5- 6 tuổi vốn kính nghiệm phong phú, các biểu tượng được hình thành khá đầy đủ về hình dáng, cấu trúc và đặc điểm riêng biệt, tư duy của trẻ phát triển mạnh, tư duy trực quan hình tượng và trìu tượng đang được hình thành và phát triển. Dưới sự giúp đỡ của giáo viên, trẻ được tham gia các hoạt động tạo hình: vẽ, nặn, xé dán, cắt, đồ, chắp ghép... dưới nhiều hình thức khác nhau. Để tổ chức hoạt động Tạo hình cho trẻ đạt hiệu quả, giáo viên phải sáng tạo không ngừng để kích thích sự hứng thú tham gia hoạt động của trẻ. Giáo viên cần linh hoạt trong việc lựa chọn nội dung, hình thức phù hợp và biết cách khơi gợi sự tích cực, chủ động của trẻ. Hoạt động tạo hình được tổ chức bằng nhiều hình thức như giờ học có chủ đích, các giờ chơi, hoạt động ngoài trời, hoạt động chiều, tham quan, sinh hoạt ngoại khóa, hội thi,... do nhà trường tổ chức. * Trong giờ học có chủ đích Giáo viên tiến hành hoạt động tạo hình cho trẻ như sau: Gây hứng thú cho trẻ tới hoạt động bằng cách tạo các tình huống thông qua hình thức như: trò chuyện, đàm thoại, đọc thơ, câu đố, trò chơi, nghe nhạc... Sau đó cho trẻ quan sát tranh mẫu( hoặc vật mẫu) và nhận xét trao đổi với nhau về màu sắc, hình dạng, đường nét, tỉ lệ, kích thước, đặc điểm của đối tượng đó. Ví dụ: Với đề tài “Bé làm đồ chơi từ nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương”, giáo viên có thể giới thiệu bài học bằng nhiều hình thức khác nhau như: Tổ chức cho các bé dưới hình thức hoạt cảnh thằng Bờm. Đàm thoại nội dung câu chuyện hoạt cảnh: Con thấy thằng Bờm đi đâu? Phú Ông đòi đổi gì với Bờm để lấy quạt mo? Bờm có chịu đổi không? Cuối cùng Phú Ông đã làm gì? Sau đó cô giới thiệu ở lớp có tổ chức làm đồ chơi và mời Bờm tham gia vào hoạt động cùng các bạn. Giáo viên cần gợi ý và hỏi trẻ định làm đồ chơi gì mà trẻ thích? Trẻ nào có cùng ý làm đồ chơi giống bạn thì về một nhóm, trẻ thực hiện cô quan sát gợi ý hướng dẫn trẻ về kỹ năng làm đồ chơi. Cùng là một đề tài, giáo viên có thể thực hiện thay đổi nhiều phương pháp khác nhau, hình thức tổ chức đa dạng, phong phú. Ví dụ: Khi cho trẻ xé dán theo đề tài “xé dán về biển”, cô kể một câu chuyện sáng tạo về một chuyến đi biển đầy thú vị của một bạn nhỏ với những cảm nhận về biển. Câu chuyện sẽ giúp trẻ thêm hứng thú muốn tái tạo lại vẻ đẹp về biển với từng lớp sóng khi lăn tăn khi dữ dội, bãi biển với những cây dừa xanh tỏa nhiều tàu, bãi cát dài và hình ảnh mọi người đang tắm biển. Và ký ức những lần được đi tắm biển cùng gia đình sẽ làm khơi gợi hứng thú ở trẻ giúp trẻ hứng thú, say mê sáng tạo ra những sản phẩm đẹp, sáng tạo. Hoặc khi tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ, giáo viên có thể giới thiệu bài bằng hình thức tổ chức hội thi “ bé khéo tay”, “ họa sỹ tí hon”... tạo hứng thú cho trẻ. Hướng dẫn trẻ cách làm. Giáo viên có thể làm mẫu cho trẻ xem, cho trẻ trao đổi cách làm. Trẻ có thể tham gia làm mẫu với cô hoặc cả lớp cùng mô phỏng cách làm. Trẻ thực hiện: Giáo viên khuyến khích trẻ biết lựa chọn và sử dụng các dụng cụ khác nhau, vật liệu đa dạng, phối hợp màu sắc, hình dạng, đường nét để tạo ra sản phẩm tạo hình có nội dung bố cục cân đối, màu sắc hài hòa và có sáng tạo. Giáo viên chỉ cho trẻ xem mẫu khi trẻ còn lúng túng chưa biết thể hiện và cất mẫu khi trẻ đã biết làm. Nhận xét sản phẩm: Giáo viên cho trẻ nói lên cảm nhận về sản phẩm của mình, của bạn. Hướng trẻ về màu sắc, bố cục, đường nét, hình dáng của sản phẩm. Khi tổ chức cho trẻ nhận xét sản phẩm cho trẻ tự nhận xét sản phẩm tạo hình của mình, của bạn. Nếu trẻ gặp khó khăn khi nhận xét sản phẩm giáo viên có thể sử dụng các câu hỏi gợi ý “ Con thấy các bức tranh như thế nào”, “ Theo con, bức tranh nào đẹp nhất”, “ Con thích bức tranh nào nhất”, “ Tại sao? ”, “ Trong bức tranh con thích nhất điều gì? ”. Nhận xét đánh giá cần mang tính khuyến khích, động viên, hiểu ý tưởng của trẻ và công nhận những nỗ lực trẻ làm được. Đánh giá khen ngợi, động viên kịp thời nhằm kích thích trẻ tích cực sáng tạo, gây cho trẻ niềm tin, mong muốn hoàn thành công việc được tốt và làm thức dậy ở trẻ cảm giác của sự thành công, giúp trẻ tích cực hoạt động, duy trì hứng thú của trẻ trong suốt quá trình trẻ tạo hình. Giáo viên nhận xét, đánh giá cần mang tính động viên, khen ngợi là chính. Giáo viên có thể nêu ý kiến về kết quả của sản phẩm của trẻ hoặc về quá trình thực hiện, sự cố gắng của trẻ. Giáo viên không được áp đặt trẻ phải thừa nhận sự đánh giá của giáo viên mà chỉ nêu như một ý kiến của cá nhân. Đối với những bài tạo hình chưa đẹp, giáo viên cũng phải biết chọn lọc, tìm kiếm những điểm đạt mà trẻ đã cố gắng phù hợp với khả năng để động viên hoặc có những lời nhận xét giúp trẻ nhận ra cái chưa đạt của mình mà vẫn không cảm thấy buồn hay hụt hẫng. Giáo viên phải dựa vào ý định tạo hình của trẻ, có cách nhìn, cách cảm nhận như trẻ. Biết khai thác ý kiến khi trẻ nhận xét sản phẩm của bạn hay khi trẻ trình bày ý tưởng trong bài tạo hình của mình. Bên cạnh dó, giáo viên phải biết tìm kiếm, phát hiện và phân tích những nét đẹp, nét mới, nét nổi bật, nét sáng tạo riêng của từng sản phẩm trong việc phối hợp từng màu sắc, sự đa dạng của đường nét, hình khối để khen ngợi, kích thích trí tượng tượng của trẻ. Giáo viên như một người bạn cùng tìm tòi, khám phá, cùng phát hiện, cùng cảm nhận, thưởng thức vẻ độc đáo, ngộ nghĩnh dễ thương trong từng sản phẩm của trẻ. Khi tổ chức hoạt động tạo hình, giáo viên cần xác định nội dung dạy trẻ trong hoạt động theo mẫu, theo đề tài, theo ý thích cho phù hợp với trẻ. Động viên khuyến khích gợi mở hấp dẫn và đưa ra những chỉ dẫn khi thực sự cần thiết để giúp trẻ giải quyết nhiệm vụ tạo hình, cung cấp cơ hội cho trẻ tự lựa chọn, tìm kiếm các hoạt động, nguyên liệu tạo hình và thời gian cho trẻ khám phá, lập kế hoạch và thực hiện ý tưởng. * Ngoài giờ học Thông qua hoạt động ngoài trời, ngoại khóa trẻ vừa được đắm mình trong thiên nhiên, cảm nhận vẻ đẹp của thiên nhiên, hít thở không khí trong lành, tắm nắng, rèn luyện sức khỏe vừa được củng cố những kỹ năng tạo hình mà trẻ đã được học trong giờ tạo hình, được chơi và tạo hình theo ý thích của bản thân một cách hứng thú vá sáng tạo. Trong giờ hoạt động ngoài trời giáo viên có thể cho trẻ quan sát các đồ vật, con vật hay một đối tượng quan sát nào đó. Giáo viên có thể gợi ý cho trẻ vẽ trên đất, cát, nền gạch, xếp hình bằng hột hạt, sỏi, đá. Giáo viên khuyến khích trẻ làm một số đồ chơi đơn giản như búp bê bằng len, rơm, làm con mèo, con trâu từ lá cây, làm con cá,con lợn từ bèo tây... Ở góc tạo hình, giáo viên cho trẻ xem tranh ảnh, album vẽ các con vật, đồ vật gần gũi, những câu chuyện cổ tích, những sản phẩm tạo hình và cho trẻ được tự do thể hiện vẽ, nặn, cắt, dán, xếp hình, làm sách theo chủ đề từ các bức tranh trẻ vẽ, trang trí thiệp mời, hộp quà theo ý thích của trẻ.... Trong giờ hoạt động chiều, giáo viên khuyến khích trẻ tham gia tạo hình theo ý thích, đặc biệt giáo viên nên dành thời gian giúp đỡ những trẻ chưa biết vẽ, nặn, dán,...Từ đó giúp trẻ tạo ra những sản phẩm tạo hình mà trẻ yêu thích. Thông qua các hội thi, ngày hội, ngày lễ cô cho trẻ tái tạo lại những gì trẻ thích phát triển năng khiếu cho trẻ giúp trẻ mạnh dạn, tự tin hơn. Qua các hội thi trẻ được trải nghiệm nhiều hơn, khám phá nhiều hơn. Vào cuối tuần ngày nghỉ hoặc ngày lế tết cô cho trẻ vẽ tranh, làm bưu thiếp tặng người thân.Ví dụ: Đến ngày quốc tế phụ nữ 8- 3 cho trẻ làm bưu thiếp đem về tặng bà, tặng mẹ, ngày 22/ 12 tổ chức cho trẻ vẽ tranh về chú bộ đội. Và đó cũng chính là cơ hội cho trẻ phát triển năng khiếu của bản thân, thể hiện hết mình trong các tác phẩm tạo hình đem lại cho trẻ niềm vui và sự thích thú. * Sử dụng phương pháp lấy trẻ làm trung tâm. Để phát huy tính tích cực hoạt động ở trẻ, một trong những phương pháp của quá trình đổi mới là lấy trẻ làm trung tâm, trẻ phải được hoạt động và sản phẩm của trẻ phải đa dạng, phong phú, sáng tạo. Hãy để trẻ tự thể hiện và khuyến khích trẻ sáng tạo.Trẻ cần được động viên để thể hiện ý muốn, hiểu biết, cảm xúc, tình cảm của trẻ đối với các sự vật, hiện tượng xung quanh. Giáo viên cần biết “ cái trẻ muốn làm”, “ trẻ làm như thế nào?”, “sản phẩm hoàn thành sẽ ra sao?”. Từ đó giáo viên có những gợi mở giúp trẻ hoàn thành sản phẩm của mình một cách tốt nhất. Giáo viên cần cho trẻ tự thể hiện với những phương tiện tạo hình khác nhau. Sự thể hiện mang tính cá nhân vì từng trẻ sẽ tiếp cận với tạo hình theo cách riêng của mình. Ví dụ: Sau giờ hoạt động ngoài trời, giáo viên khuyến khích trẻ thực hiện hoạt động tạo hình. Một trẻ thì vẽ quang cảnh sân trường, đồ chơi ngoài trời hay đơn giản chỉ là những đám mây. Một số trẻ khác thì dùng lăn dài đất tạo thành các tia nắng mặt trời. Có trẻ lại xé dán cây xanh... Ngoài ra giáo viên cần tăng cường các câu hỏi gợi ý giúp trẻ củng cố và vận dụng những kinh nghiệm đã lĩnh hội trong các hoạt động khác nhau, khuyến khích trẻ suy nghĩ, tìm cách giải quyết vấn đề và thăm dò khả năng của trẻ. Hãy để trẻ miêu tả những gì trẻ đang làm và sẽ làm kèm theo đó là những lời động viên, khích lệ của cô như “Cô thấy ý tưởng của con rất hay và sáng tạo”, “Cô thích cách phối màu của con”... * Dùng lời chỉ dẫn, trò chuyện và giải thích một cách thích hợp Những lời chỉ dẫn và giải thích của giáo viên khi cần thiết nhằm gợi ý cho trẻ suy nghĩ, tưởng tượng và thể hiện vào sản phẩm tạo hình của mình một cách sáng tạo. Những lời chỉ dẫn và giải thích của giáo viên ngắn gọn, rõ ràng, linh hoạt, đa dạng và phù hợp với trẻ. 2.3.4. Biện pháp 4: Rèn kỹ năng tạo hình cho trẻ Chúng ta đã biết trẻ mầm non tri giác sự vật hiện tượng bằng tư duy trực quan hành động nên rất cần sự hỗ trợ của cô. Kỹ năng tạo hình của trẻ còn yếu như: kỹ năng cầm bút còn ngượng, nét vẽ tô còn vụng, kỹ năng xé dán, nặn ... chưa hoàn chỉnh. Chính vì vậy mà cô giáo phải đưa ra các biện pháp rèn kỹ năng tạo hình cho trẻ. Để giúp trẻ làm được sản phẩm, đối với trẻ 5- 6 tuổi giáo viên cần tiến hành dạy trẻ một số kỹ năng tạo hình cơ bản sau: * Rèn kỹ năng vẽ, tô màu: Trong quá trình cung cấp biểu tượng về đối tượng tạo hình tôi chỉ cho trẻ thấy được những nét đặc trưng nổi bật, những cái đẹp lý thú gần gũi trẻ.Trẻ biết phối hợp các đường nét, các hình để vẽ và tô màu các sự vật hiện tượng. Ví dụ: Vẽ “Vườn hoa” có bông cao, bông hoa thấp, bông cánh tròn, bông cánh dài, bông màu vàng, bông màu đỏ...Trẻ sử dụng phối hợp các kĩ năng vẽ nét cong tròn khép kín, nét xiên, nét thẳng và tô màu. Trẻ sử dụng và cách pha màu để tạo ra bức tranh có màu sắc hài hoà. Đối với những cháu yếu về kỹ năng vẽ, tô màu tôi dành thời gian gợi ý, giúp đỡ trẻ nhiều hơn những trẻ khác, hướng dẫn tỉ mỉ những kỹ năng cơ bản để trẻ nắm vững từng thao tác để trẻ dần dần tiến bộ, hứng thú tham gia hoạt động. * Rèn kỹ năng nặn: Trẻ cảm nhận một số đặc điểm hình khối của sự vật bằng cách sờ vào các mặt, các của hình đó.Trẻ biết dùng ngón tay, lòng bàn tay để làm lõm, dàn mỏng, lăn tròn, dỗ bẹt, cuộn thành ống loe. Ví dụ: Nặn hình người trẻ biết dùng ngón tay nặn viên đất to thành các bộ phận chính nêu rõ đặc điểm và các chi tiết tạo thành người; hay nặn các loại quả, củ( tròn, dài). Từ đó trẻ biết tự lựa chọn, tìm kiếm và sử dụng các cách nặn khác nhau và nặn một cách có sáng tạo như nặn nguyên khối, phối nặn chắp ghép với nặn nguyên khối để tạo ra các sản phẩm đa dạng. Song bên cạnh đó cũng có một số trẻ tiếp thu còn chậm nên kỹ năng nặn còn khiêm tốn, chưa có sự sáng tạo trong sản phẩm, Tôi thường xuyên gần gũi, động viên, gợi ý, hướng dẫn trẻ tận tình để trẻ hoàn thành ý tưởng mà trẻ mong muốn từ đó trẻ tự tin hơn trong việc tạo ra sản phẩm. * Rèn kỹ năng cắt, xé, dán: Trẻ biết cắt các hình tròn, tam giác, vuông...Có kích thước to- nhỏ khác nhau. Trẻ bíết dùng các ngón cái, ngón trỏ và ngón giữa của đôi bàn tay xé từng mảng, xé theo đường viên khung, xé theo đường vẽ sẵn, xé vụn.... Ví dụ: Xé hình “con cá” trẻ biết gấp và xé lượn cung tạo thành hình con cá. Từ những kỹ năng cơ bản cô cung cấp cho trẻ, trẻ có thể cắt, xé, dán nhiều sản phẩm đa dạng, phong phú. Đối với những cháu kỹ năng cắt, xé, dán còn yếu tôi thường xuyên chú ý kèm cặp, hướng dẫn trẻ các kỹ năng cắt, xé, dán... ở mọi nơi mọi lúc, tôi cùng thực hiện với trẻ gây sự gần gũi như người bạn cùng chơi, cùng học, trẻ dược tiếp thu một cách tự nguyện mà đem lại hiệu quả cao, từ đó trẻ hứng thú tham gia hoạt động * Rèn kỹ năng xếp hình: Cô giáo tìm kiếm các nguyên liệu đa dạng phong phú đẻ trẻ xếp hình mà trẻ thích, trẻ sử dụng các cách xếp khác nhau và xếp một cách sáng tạo, trẻ xếp
File đính kèm:
sang_kien_kinh_nghiem_mot_so_bien_phap_nang_cao_chat_luong_h.doc

