Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp tổ chức tốt hoạt động góc cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp tổ chức tốt hoạt động góc cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên.
Tóm tắt nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp tổ chức tốt hoạt động góc cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi
1. Lý do chọn đề tài. Chăm sóc và giáo dục trẻ ngay từ khi còn nhỏ là vô cùng quan trọng trong sự nghiệp chăm lo, đào tạo và bồi dưỡng thế hệ trẻ trở thành người có ích cho xã hội. Đối với trẻ mầm non thì vui chơi có vai trò rất quan trọng đối với sự phát triển toàn diện của trẻ. Hoạt động vui chơi đặc biệt là hoạt động góc không chỉ ảnh hưởng đến sự hình thành tính chủ định, phát triển tư duy, trí tưởng tượng, ngôn ngữ, tâm lý cũng như đời sống tình cảm mà thông qua trò chơi thì những phẩm chất ý chí của trẻ cũng được hình thành như: Tính mục đích, tính kỷ luật, tính dũng cảm Như vậy hoạt động góc thực sự đóng vai trò chủ đạo đối với sự phát triển của trẻ. Thông qua hoạt động góc, hành động chơi với những mối quan hệ bạn bè cùng chơi giúp trẻ tiếp thu những kinh nghiệm xã hội và mở ra một chặng đường phát triển mới về “chất”. Đó là giai đoạn đầu tiên của quá trình hình thành nhân cách, là phương tiện để phát triển toàn diện nhân cách của trẻ. Nhưng làm thế nào để tổ chức được các hoạt động góc thực sự có hiệu quả, khoa học và lôi cuốn hấp dẫn trẻ để trẻ hoạt động tích cực và thực sự là chủ thể của hoạt động? Trong thực tế, trường Mầm non Song Khê chúng tôi nói chung việc tổ chức hoạt động góc cho trẻ đã được quan tâm nhưng chưa đạt kết quả cao. Một phần do điều kiện cơ sở vật chất còn hạn chế, một phần do khả năng tổ chức hướng dẫn của một số giáo viên đặc biệt là những giáo viên trẻ mới vào ngành chưa hấp dẫn, chưa linh hoạt nên chưa phát huy được vốn kinh nghiệm sống cũng như tính tích cực, chủ động của trẻ. Một số giáo viên chưa sáng tạo khi lựa chọn và tận dụng các điều kiện sẵn có, các nguyên vật liệu phế thải để cho trẻ chơi khi tổ chức hoạt động góc. Là một giáo viên phụ trách lớp mẫu giáo 5- 6 tuổi A1 - độ tuổi mà vốn kinh nghiệm và khả năng tập trung chú ý, ghi nhớ có chủ định cũng như kỹ năng hợp tác theo nhóm còn hạn chế, tôi luôn trăn trở tìm tòi các biện pháp để tổ chức hoạt động góc một cách có hiệu quả. Chính vì vậy mà tôi chọn đề tài: “Một số biện pháp tổ chức tốt hoạt động góc cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi” 1 * Mục đích nghiên cứu. Nhằm củng cố và rèn luyện cho trẻ các kỹ năng như: Giao tiếp, kỹ năng hợp tác theo nhóm, kỹ năng thực hành trải nghiệm. Rèn luyện sự nhanh nhẹn, linh hoạt cho trẻ. Từ đó, hình thành ở trẻ sự tự tin, mạnh dạn trong giao tiếp và phát triển nhân cách cho trẻ. * Nhiệm vụ nghiên cứu. Khảo sát tính tích cực của trẻ nhằm tìm ra các biện pháp tối ưu nhất để tổ chức tốt hoạt động góc cho trẻ, phát huy hiệu quả của việc “Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm”. * Đối tượng, phạm vi nghiên cứu. Tiến hành nghiên cứu trên trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi A1 và cách tổ chức thực hiện hoạt động góc phát huy tính tích cực của trẻ tại trường Mầm non Song Khê, xã Song Khê, thành phố Bắc Giang năm học 2018 - 2019. * Phương pháp nghiên cứu. Để tiến hành nghiên cứu đề tài trên tôi đã phối hợp sử dụng các phương pháp sau: - Phương pháp nghiên cứu lý luận: - Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: + Phương pháp điều tra + Phương pháp quan sát + Phương pháp dùng lời + Phương pháp trực quan + Phương pháp thực hành - Phương pháp thống kê toán học 2. Nội dung sáng kiến 2.1. Cơ sở lý luận. Vui chơi là hoạt động không thể thiếu được của trẻ ở mọi lứa tuổi đặc biệt ở lứa tuổi mầm non. Qua vui chơi không những hình thành cho trẻ óc tưởng tượng sáng tạo, phát triển ngôn ngữ và tăng cường khả năng nhận thức mà còn giúp trẻ thể hiện năng lực, kỹ năng, tình cảm, nguyện vọng và mối liên hệ với 2 những người xung quanh. Hoạt động góc trong trường mầm non được giáo viên tổ chức, hướng dẫn giúp đỡ trẻ tái tạo lại những kiến thức trẻ đã được học, được nhìn thấy, nghe thấy và sờ thấy. Trong hoạt động góc, những sự vật hiện tượng xảy ra ở môi trường sống gần gũi trẻ được tái hiện, thông qua đó trẻ học được mẫu nhân cách phù hợp với xã hội loài người. Trẻ chơi chủ yếu do nhu cầu và khả năng của trẻ, nhu cầu muốn bắt trước, muốn làm người lớn, nhưng khả năng và sức lực của trẻ chưa đủ để làm người lớn do đó trẻ giải tỏa mâu thuẫn đó dưới một hình thức cực kì độc đáo đó là hoạt động góc. Trẻ tham gia vào xã hội người lớn theo cách riêng của mình. Trẻ tưởng tượng mình là người lớn và cũng đóng một cương vị xã hội như: người mẹ, cô giáo, chú công nhân, bác sỹ Với những vai đó trẻ tái hiện lại cuộc sống của người lớn một cách tổng quát trong hoàn cảnh tưởng tượng. Hoạt động vui chơi có một đặc trưng rất riêng vì hoạt động chơi của trẻ không phải là thật mà là giả vờ, nhưng sự giả vờ ấy mang tính chất rất thật. Hoạt động vui chơi (Hoạt động góc) là tổng hợp các loại trò chơi, trong quá trình chơi trẻ có thể tự bổ sung để mở rộng chủ đề chơi, nội dung chơi, nội dung hoạt động. Chính vì vậy đặc trưng cơ bản của trò chơi là quá trình tưởng tượng biểu hiện rất rõ nét, trẻ được tự do nghĩ ra nội dung chơi Vì vậy mỗi nội dung chơi luôn phụ thuộc vào vốn kinh nghiệm của trẻ. Hoạt động vui chơi là phương tiện giáo dục nhận thức. Trong quá trình thực hiện các trò chơi, trẻ phải sử dụng các phương tiện, đồ dùng, nhờ sự tiếp xúc đó mà vốn hiểu biết của trẻ được mở rộng như: tên gọi, màu sắc, kích thước, hình dạng, những thuộc tính không gian của đồ vật. Khi hoạt động góc có tác dụng hình thành tính mục đích, tính tổ chức, tính sáng tạo, tính cần cù, khả năng tư duy, ngôn ngữ, tính đồng đội, tính hợp tác, tính nhường nhịn, tương thân tương ái đây chính là những phẩm chất cần thiết cho trẻ trong cuộc sống sau này. Từ đó, tôi xác định việc tổ chức hoạt động vui chơi cho trẻ là nhiệm vụ quan trọng của giáo viên và là hoạt động không thể thiếu đối với trẻ mầm non. 3 Với việc đổi mới phương pháp giáo dục theo hướng “Lấy trẻ làm trung tâm” thì giáo viên cần phải làm tốt việc lựa chọn, sắp xếp và tổ chức cho trẻ được tham gia vào hoạt động góc một cách sáng tạo và linh hoạt để phát huy tối đa tính tích cực, chủ động, khả năng độc lập sáng tạo cũng như vốn kinh nghiệm của trẻ đặc biệt là trẻ 5 - 6 tuổi - Độ tuổi mà vốn kinh nghiệm và khả năng tập trung của trẻ chưa cao. Điều đó đòi hỏi người giáo viên phải tích cực nghiên cứu, tìm tòi biện pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho trẻ thông qua hoạt động góc. 2.2. Thực trạng của vấn đề. Trường Mầm non Song Khê là một trường ở nông thôn, trường được công nhận là trường chuẩn quốc gia mức độ 1 năm 2008. Năm học 2018-2019 trường đã tập trung về một khu. Trường có đội ngũ giáo viên trẻ, nhiệt tình, năng động, yêu nghề, mến trẻ, có trình độ chuyên môn đạt chuẩn và trên chuẩn. Năm học 2018 - 2019 tôi được phân công phụ trách lớp mẫu giáo 5-6 tuổi A1 với tổng số 35 trẻ trong đó có: 17 trẻ nữ, 18 trẻ nam. Từ thực tế trên trong quá trình tổ chức hoạt động góc cho trẻ 5-6 tuổi tại trường Mầm non Song Khê tôi nhận thấy có một số thuận lợi và khó khăn như sau: 2.2.1. Thuận lợi Trường mầm non Song Khê trong những năm qua nhận được nhiều sự quan tâm của lãnh đạo Sở, Phòng giáo dục và lãnh đạo Thành phố và UBND xã tạo điều kiện xây dựng thêm 8 phòng học khang trang, rộng rãi, thoáng mát và trang bị đầy đủ cơ sở vật chất, đồ dùng, đồ chơi trong lớp. Ban giám hiệu nhà trường luôn quan tâm, sát sao với công tác chuyên môn luôn tạo mọi điều kiện tốt nhất về cơ sở vật chất, các phương tiện dạy học. Đội ngũ giáo viên trong trường có tinh thần đoàn kết cao, nhiệt tình, tâm huyết với nghề, luôn phấn đấu hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Hàng năm, bản thân tôi cũng được nhà trường tạo điều kiện tham gia học tập chuyên môn, chuyên đề do Phòng giáo dục đào tạo Thành phố Bắc Giang tổ chức. 4 Bản thân có điều kiện tham khảo một số tài liệu, tập san, qua chuyên đề hè và sách “Tăng cường năng lực kiểm tra và đánh giá của giáo viên”. Đồng thời có kế hoạch sắp xếp và tổ chức hoạt động góc theo từng chủ đề phù hợp với điều kiện thực tế và khả năng nhận thức của trẻ. Trẻ của lớp tôi tương đối ngoan, có nề nếp trong các hoạt động, mạnh dạn ham học hỏi và thích khám phá. Mặt khác trẻ ở cùng một độ tuổi nên mức độ nhận thức tương đối đồng đều thuận lợi trong việc tổ chức các hoạt động giáo dục đặc biệt là hoạt động góc. Phụ huynh của lớp tôi luôn quan tâm, chia sẻ và ủng hộ nhiệt tình trong các hoạt động của lớp. 2.2.2. Khó khăn Đội ngũ giáo viên của trường phần lớn là giáo viên trẻ và giáo viên mới vào ngành, kinh nghiệm, sự linh hoạt sáng tạo khi tổ chức hoạt động góc còn hạn chế. Ngôn ngữ của một số trẻ còn hạn chế, phát âm chưa rõ, chưa diễn đạt được ý hiểu của mình đối với người khác. Khả năng chú ý có chủ định của trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi còn kém. Trẻ dễ dàng cuốn hút vào các hoạt động nhưng cũng nhanh chóng tự rút ra khỏi trò chơi nếu trẻ không còn hứng thú. Trong lớp còn một số trẻ rụt rè, nhút nhát, thiếu tự tin và không tích cực khi tham gia vào các hoạt động tập thể. Về phía các bậc cha mẹ trẻ thường chiều chuộng con cái khiến trẻ không có ý thức tự phục vụ, bướng bỉnh, ỷ lại ... Một số phụ huynh chưa quan tâm đến việc giáo dục nhân cách cho con em mình, cũng chưa hiểu tầm quan trọng của hoạt động góc đối với trẻ ở lứa tuổi mầm non. Phụ huynh chưa có điều kiện để thường xuyên đưa trẻ đi chơi, dã ngoại nên vốn hiểu biết của trẻ về các mối quan hệ trong xã hội cũng như khả năng giao tiếp còn hạn chế. * Qua khảo sát đầu năm ở nhóm lớp mà tôi phụ trách, tôi nhận thấy một số nhược điểm lớn của trẻ trong giờ hoạt động góc là: Một số trẻ chưa 5 biết xung phong nhận vai chơi của mình mà chờ cô chỉ định, trẻ chưa biết tự chọn góc chơi, khi vào góc chơi nội dung chơi còn đơn điệu, trẻ không hứng thú, một số trẻ chưa biết sử dụng đồ chơi đúng mục đích đặc biệt là kỹ năng hoạt động nhóm của trẻ còn hạn chế dẫn đến chất lượng hoạt động góc còn thấp. Cụ thể như sau: Nội dung Kết quả - Trẻ hứng thú tham gia hoạt động góc 24/35= 68,5% - Trẻ tạo ra được sản phẩm 21/35= 60% - Trẻ có kỹ năng tham gia vào các hoạt động góc 20/35= 57% - Trẻ giao tiếp với bạn cùng chơi 23/35= 66% Từ tình hình thực tế đã nêu trên, là một giáo viên tôi luôn băn khoăn, lo lắng và suy nghĩ để tìm ra một số biện pháp tối ưu nào đó nhằm lôi cuốn trẻ và phát huy tính tích cực của trẻ để giờ hoạt động góc đạt kết quả cao hơn. 2.3. Các biện pháp tiến hành để giải quyết vấn đề. 2.3.1. Biện pháp 1: Xây dựng môi trường vui chơi an toàn, thân thiện với trẻ. * Môi trường vật chất Xây dựng môi trường cho trẻ hoạt động trong phòng nhóm/lớp cũng như đồ dùng, đồ chơi giúp trẻ mở rộng hiểu biết về thế giới xung quanh, tạo cơ hội cho trẻ hoạt động. Góc chơi được trang trí hấp dẫn, đẹp mắt, đồ dùng đồ chơi đa dạng phong phú sẽ khơi gợi niềm say mê hoạt động và giúp trẻ tiếp thu kiến thức một cách nhẹ nhàng, có hiệu quả, phát huy trí tưởng tượng, sáng tạo của trẻ. Vì vậy, việc tổ chức không gian phù hợp (chia thành khu vực/góc), sắp xếp hợp lí, tạo điều kiện thuận lợi hoạt động của trẻ là vô cùng quan trọng. Khi lựa chọn các góc chơi cho trẻ tôi thực hiện theo các tiêu chí sau: + Phân chia các góc chơi trong lớp phù hợp: các góc tĩnh sắp xếp liền với nhau, các góc động sắp xếp liền với nhau. Ví dụ: Góc xây dựng gần với góc bán hàng để trẻ có thể đi lại dễ dàng trao đổi mua bán đồ. 6 + Bố trí góc chơi yên tĩnh (nghệ thuật, thư viện..) xa các góc ồn ào( xây dựng, gia đình, bán hàng..). Không sắp xếp góc động - tĩnh xen nhau sẽ làm ảnh hưởng đến hoạt động của trẻ. + Có góc cố định (góc nghệ thuật, góc thư viện..), có góc di động hoặc thay đổi tuỳ theo chủ đề chính của lớp trong thời gian đó. Bố trí các khu vực hoạt động thuận tiện, hợp lý, thỉnh thoảng đổi chỗ và thay đổi đồ dùng, đồ chơi để hấp dẫn trẻ. + Sử dụng mảng tường, các giá, tủ để ngăn cách làm ranh giới riêng giữa các góc. + Có lối đi lại giữa các góc, đủ rộng cho trẻ di chuyển. + Chuẩn bị đầy đủ đồ dùng, đồ chơi mang tính gợi mở, phong phú, đa dạng, kích thích trẻ hoạt động tích cực và sáng tạo. Ví dụ: Trong thư viện tôi chuẩn bị bàn tròn tự tạo và gối để ngồi đọc sách, có các nhân vật rối với đủ loại rối: Rối que, rối tay để trẻ diễn tập, tạo nhiều hứng thú. Trẻ giới thiệu nhân vật trong truyện và thơ, trẻ cũng tự chơi với nhân vật rối và còn dùng rối để kể, nói chuyện một cách tự nhiên. + Sắp xếp, bố trí đồ dùng, đồ chơi ở trong tầm mắt của trẻ, dễ lấy, dễ cất, thuận lợi cho việc trẻ chơi và mở rộng chủ đề chơi gắn với chủ đề. Trong tất cả các góc tôi đều sắp xếp đồ dùng vừa tầm mắt của trẻ với đa dạng các loại đồ chơi được trưng bày vào các mẹt và rổ nhựa rất thuận tiện cho trẻ khi chơi. Tôi thường xuyên bổ sung các đồ dùng mới vào các góc phù hợp với từng chủ đề nhánh để trẻ mở rộng hành động chơi, chủ đề chơi. Ví dụ: Trong chủ đề “Thế giới thực vật” tôi chuẩn bị rất nhiều các đồ dùng ở góc xây dựng: Cây, rau, hoa...Ở mỗi chủ đề nhánh trẻ có thể chơi xây dựng mô hình khác nhau như “Vườn cây ăn quả”, “Vườn rau của bé”... 7 Hình ảnh sắp xếp đồ dùng, đồ chơi tại góc chơi đóng vai Hình ảnh sắp xếp đồ dùng trong góc xây dựng 8 + Xây dựng các khu vực/góc chơi mang tính mở để trẻ có thể phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo. Ngoài các góc chính trong lớp: Góc thư viện, góc khám phá, góc phân vai, góc xây dựng tôi còn xây dựng thêm các góc mở như góc bé làm quen với toán, rèn kỹ năng sống...tạo cơ hội cho trẻ thực hành các kỹ năng: xếp tương ứng 1-1, nhận biết hình dạng và sắp xếp theo quy tắc 1- 1, bé được tập đan, tết, luồn dây, cài, cởi cúc áo. Xây dựng góc bé làm quen với toán Xây dựng góc rèn kỹ năng sống cho trẻ 9 * Môi trường xã hội Để phát huy tính tích cực của trẻ qua hoạt động góc thì việc đầu tiên là phải gây được hứng thú cho trẻ khi đến lớp, trẻ có yêu thương, thích đến lớp thì trẻ mới hứng thú tham gia vào các hoạt động khác. Chính vì vậy ta cần xây dựng môi trường thân thiện, giao tiếp tích cực giữa trẻ với trẻ, giữa trẻ với giáo viên và nuôi dưỡng xúc cảm để kết nối tình cảm với trẻ và giữa trẻ với nhau, từ đó trẻ hứng thú hơn với hoạt động góc. Môi trường chăm sóc - giáo dục trong trường mầm non cần phải đảm bảo an toàn về mặt tâm lý, tạo thuận lợi giáo dục các kỹ năng xã hội cho trẻ. Hành vi, cử chỉ, lời nói, thái độ của giáo viên đối với trẻ và những người khác luôn phải mẫu mực để trẻ noi theo. 2.3.2. Biện pháp 2: Lập kế hoạch hoạt động vui chơi phù hợp với độ tuổi. Ngay từ đầu năm học, bám sát vào kế hoạch năm học của nhà trường, kế hoạch chăm sóc - giáo dục trẻ mẫu giáo 5 -6 tuổi tôi đã xây dựng hoạt động vui chơi phù hợp với các chủ đề. Ở mỗi chủ đề tôi lựa chọn nội dung, thời gian, không gian và nguyên vật liệu để tổ chức hoạt động góc. Mỗi trò chơi giáo viên có thể xây dựng nhiều nội dung và sắp xếp theo thời gian thực hiện chủ đề nhánh để đưa vào cho phù hợp với kế hoạch hoạt động ngày, tuần sao cho phù hợp với chủ đề đang thực hiện nhằm giúp trẻ củng cố và rèn luyện các kiến thức và kỹ năng khác. Ví dụ: Chủ đề “Thế giới thực vật” tôi xây dựng nội dung cho 5 góc chơi: góc phân vai, góc khám phá - khoa học, góc thư viện, góc xây dựng và góc nghệ thuật. + Góc phân vai: Trò chơi “Bán hàng”, “Gia đình”. + Góc khám phá - khoa học: Trò chơi “Quan sát sự nảy mầm”, “pha nước cam, làm sữa chu rầm hoa quả”, “chăm sóc cây cảnh”, “phân loại cây, hoa theo 1 dấu hiệu nổi bật”. + Góc thư viện: Xem sách, làm sách về các loại cây, hoa, rau, quả.... + Góc xây dựng: Xây dựng công viên cây xanh, vườn hoa, vườn rau sạch của bé. 10 + Góc nghệ thuật: Cho trẻ tô màu tranh về các loại cây, hoa, quả, rau. Chơi nhạc cụ, hát, vận động các bài hát về chủ đề. Sau khi xây dựng các nội dung chơi, dựa vào kế hoạch chăm sóc - giáo dục trẻ của nhà trường, tôi chọn góc chơi và trò chơi phù hợp với nhận thức của trẻ và phù hợp với nội dung chủ đề theo thời gian cụ thể. Khi xây dựng kế hoạch vui chơi đặc biệt là hoạt động góc cho từng chủ đề và cả năm học tôi luôn quan tâm đến sự thỏa mãn tính liên kết của chủ đề, phù hợp với đặc điểm tình hình của trẻ, của lớp. Khi xây dựng kế hoạch tôi luôn thay đổi linh hoạt sao cho phù hợp với nội dung chủ đề đang thực hiện và mang lại hiệu quả cao trên trẻ. 2.3.3. Biện pháp 3: Rèn kỹ năng chơi cho trẻ và tạo sự liên kết trong quá trình chơi của trẻ. Hoạt động góc phản ánh sự sáng tạo, độc đáo của nhận thức và ngôn ngữ, nó là tác động qua lại giữa trẻ với môi trường xung quanh. Khi trẻ hoạt động góc có nghĩa là đang sống trong cuộc sống thực, trong khi chơi trẻ được đối thoại cùng nhau, trao đổi thỏa thuận, thương lượng cùng nhau, trẻ phải nói cho bạn chơi hiểu và phải hiểu lời bạn cùng chơi. Từ đó làm cho trí tuệ của trẻ phát tiển mạnh mẽ chịu ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển tình cảm xã hội của trẻ hướng đến cái đẹp trong giao tiếp, cư xử giữa người với người, góp phần hình thành hành vi văn minh trong xã hội, hình thành thái độ tích cực của trẻ với bản thân. Để có thể sắm được vai mình thích thì trẻ phải hiểu vai chơi đó hành động ra sao và có mối quan hệ như thế nào với mọi người xung quanh. Từ đó trẻ thể hiện hành động của vai chơi một cách tự tin, khả năng giao tiếp cũng như hoạt động với đồ vật sẽ tốt hơn. Ví dụ: Khi chơi đóng vai người bán hàng thì trẻ biết người bán hàng sẽ phải niềm nở, tươi cười khi có khách đến mua hàng và biết cân đo, thu tiền và trả tiền thừa. Hay khi chơi trò chơi “Bế em” trẻ biết cho bé ăn, ru bé ngủ, tắm cho bé... 11 Bé chơi trò chơi “Bán hàng” Trẻ chơi trò chơi “Bế em” 12 Ví dụ: Khi đóng vai bác sĩ thì trẻ bắt chước bác sĩ: Mặc quần áo bule, đeo tai nghe, cầm kim tiêm và cặp nhiệt độ, khi gặp bệnh nhân thì bác sĩ tươi cười ân cần, chu đáo hỏi thăm bệnh nhân và bán thuốc. Còn bệnh nhân thì biết bác sĩ bán cho thuốc uống để chữa bệnh gì? Khi gặp những tình huống xảy ra với bệnh nhân thì trẻ xử lý được những tình huống đó. Trong khi trẻ chơi cô có thể nhập vai chơi cùng trẻ để hướng dẫn trẻ thực hiện cũng như mở rộng hành động của vai chơi. Chẳng hạn cô có thể nhập vai một khách hàng ăn và yêu cầu chủ quán làm một món ăn mới hoặc đưa ra một ý tưởng mới trong việc tạo khuôn viên tại góc xây dựng... Ở mỗi góc chơi, cô chuẩn bị một số vật có thể thay thế: que nhỏ làm ống tiêm, khối nhựa làm điện thoại, nắp hộp bánh làm mâm...và gợi ý, cho trẻ liên tưởng đồ vật đó với những đồ vật cụ thể. Cô nhắc nhở trẻ có thể dùng vật đó thay thế vật thật từ đó phát triển trí tưởng tượng của trẻ. Trong quá trình chơi của trẻ cô gợi ý cho trẻ biết liên kết các góc chơi với nhau thông qua việc trao đổi sản phẩm hoặc qua các mối quan hệ khi chơi. Ví dụ: Góc khám phá - khoa học làm một số loại nước: Nước cam, nước chanh rồi mang bán cho các bác ở góc bán hàng. “Người mẹ” ở góc gia đình đến góc bán hàng mua đồ và mời “người thân” đang thực hiện ở góc xây dựng về ăn, uống... Thường xuyên thay đổi góc chơi cho trẻ nhằm khích lệ trẻ chơi hứng thú, linh hoạt hơn khi được nhập vai chơi ở nhóm khác. 2.3.4. Biện pháp 4: Tích cực làm đồ dùng, đồ chơi sáng tạo bổ sung vào các góc Tư duy của trẻ mẫu giáo bé thường gắn liền với đồ dùng trực quan. Vì vậy sự chuẩn bị đồ dùng, đồ chơi ở các góc của cô là vô cùng quan trọng, nó hấp dẫn trẻ và khơi gợi sự tò mò, thích khám phá của trẻ qua từng vai chơi cụ thể. Nhờ có đồ dùng, đồ chơi mà trẻ tham gia vào các góc chơi tích cực hơn. Mỗi góc chơi có 1 hoặc nhiều loại đồ dùng, đồ chơi tương ứng mà thiếu nó thì không thể tiến hành được. 13 Bên cạnh những đồ dùng mà nhà trường mua bổ sung đầu năm học thì đồ dùng sáng tạo cũng không thể thiếu trong các góc chơi. Để thực hiện tốt hoạt động này, thì ngay từ đầu năm học tôi đã lên kế hoạch cho việc làm đồ dùng, đồ chơi phục vụ ở các góc một cách cụ thể theo tháng và chủ đề mà nhóm /lớp đang thực hiện với số lượng đồ dùng từ 10-20 chiếc. Với những chất liệu đơn giản, dễ kiếm tìm, dễ sưu tầm như bìa cát tông, xốp, vải vụn, vải dạ màu, chai nhựa, vỏ hộp chè, vỏ hộp bánh tôi đã tạo ra các đồ dùng, đồ chơi sinh động, phong phú, đẹp, hấp dẫn trẻ. Ví dụ: Ở góc thư viện, tôi sưu tầm tấm bìa cứng, các miếng mút đệm ở ti vi và vải dạ, que kem để tạo ra những chiếc bảng học toán, bộ xếp hình, những quyển sách phù hợp với nhận thức của trẻ và những con rối ngộ nghĩnh: rối tay, rối que...với màu sắc bắt mắt giúp trẻ tích cực tham gia vào hoạt động. Ngoài ra, tôi còn tận dụng các tờ lịch cũ, giúp trẻ đóng thành các quyển sách sau đó cô và trẻ cùng sưu tầm tranh ảnh ở những quyển tạp chí cũ dán vào, mỗi trẻ cảm nhận được cái đẹp riêng về quyển sách mình tự làm và được cô giúp. Một số đồ dùng, đồ chơi tự làm ở góc thư viện 14 Góc phân vai: Với các loại vỏ hộp bánh, hộp sữa, hộp đựng mỹ phẩm có màu sắc đẹp tôi đã tận dụng làm đồ chơi nấu ăn: nồi cơm điện, bếp ga, bánh chưng, giò và con vật...và để trưng bày cho cửa hàng bách hóa, tôi tạo các món ăn như nem từ túi nilong, giấy màu vụn và xốp màu vụn. Một số đồ dùng, đồ chơi tự làm ở góc chơi đóng vai Ngoài ra, tôi còn sử dụng vải dạ và bông cũ để tạo ra rất nhiều các loại hoa quả khác nhau như nải chuối, quả thanh long, cà chua, cà tím, dưa 15 hấu....các loại bánh, kẹo như bánh gối, kẹo quế, kẹo mút hay những con vật rất ngộ nghĩnh và an toàn với trẻ. Một số đồ dùng sáng tạo làm từ bông và vải dạ Góc xây dựng: Với những chiếc que kem, bìa cứng, ống nhựa, vải dạ vụn tôi tạo thành rất nhiều đồ dùng ở góc xây dựng. + Làm hàng rào: Tôi dùng vỏ chai nước ngọt, những dải vải dạ thừa để uốn thành hành rào với hình trái tim sau đó gắn vào nắp chai. + Làm cây, hoa: Tôi đã làm được một số cây như cây dừa, cây khế... bằng các chất liệu dễ kiếm: ống nhựa, dây thép làm thân và dùng vải dạ làm lá và cánh hoa, các quả được tôi làm từ những miếng xốp vụn. + Làm nhà: Tôi sử dụng các que kem, bìa cứng, vỏ can nước giặt để tạo thành những ngôi nhà với kiểu dáng khác nhau... Góc khám phá - khoa học: Tôi sử dụng ống nhựa, vỏ hộp, vải dạ vụn để làm những chiếc ống nhòm, trò chơi với bóng hay tận dụng nắp hộp bánh, gáo dừa, vỏ hộp nhựa cho trẻ khám phá âm thanh. Tôi còn sưu tầm các vỏ chai nhựa, cốc giấy trưng bày vào góc cho trẻ chơi các trò chơi như đong nước, làm thí nghiệm, hay đồng hồ cát từ các vỏ chai nhựa và tấm alu... 16 2.3.5. Biện pháp 5: Tận dụng các điều kiện, nguyên vật liệu sẵn có phục vụ cho hoạt động góc của trẻ. Với phương châm giáo dục trẻ “Học mà chơi - chơi mà học”, trong quá trình tổ chức cho trẻ tham gia vào hoạt động vui chơi giáo viên cần linh hoạt, sáng tạo và sưu tầm các vật liệu sẵn có để trẻ chơi như: Vỏ hộp, cúc, hột, hạt, chai nhựa . vừa đem lại sự gần gũi vừa kích thích sự tò mò, tính sáng tạo của trẻ. Ví dụ: Chủ đề “Phương tiện giao thông” cô cho trẻ cùng chuẩn bị một số hộp giấy để tạo thành những chiếc ô tô, tàu hỏa hay những vỏ chai dầu gội để làm chiếc máy bay, tên lửa... Ví dụ: Chủ đề “Thế giới động vật” tôi sưu tầm bèo, rơm, lá chuối, lá mít, giấy, que...để dạy trẻ tạo hình thành các con vật đơn giản: Con trâu, con lợn, con gà, con mèo... 2.3.6. Biện pháp 6: Tích cực bồi dưỡng, nâng cao năng lực tổ chức hoạt động góc “lấy trẻ làm trung tâm” Để đáp ứng yêu cầu của chương trình giáo dục mầm non mới mỗi giáo viên chúng ta cần phải học tập để nâng cao trình độ chuyên môn của bản thân, phải luôn thay đổi, tìm tòi sáng tạo ra những hình thức, phương pháp hay để truyền thụ tri thức cho trẻ một cách tích cực và chủ động. Tích cực tự học, tự bồi dưỡng qua sách báo, tạp chí, internet, đồng nghiệp để nắm bắt sự đổi mới của hoạt động và học hỏi kinh nghiệm nâng cao năng lực tổ chức hoạt động vui chơi cho trẻ để có kiến thức sâu đáp ứng được nhu cầu vui chơi và giáo dục toàn diện cho trẻ. Luôn có ý thức tìm tòi và sưu tầm những trò chơi mới lạ, những nội dung chơi phù hợp với nhận thức của trẻ để trẻ hứng thú và tích cực hoạt động. Sưu tầm, lựa chọn và tận dụng sáng tạo các nguyên vật liệu đơn giản, dễ kiếm, gần gũi xung quanh để nâng cao chất lượng hoạt động vui chơi ở các góc. Tìm hiểu để nắm bắt được nhu cầu, hứng thú của trẻ. Tôn trọng ý kiến của trẻ từ đó giáo viên có thể dễ dàng điều chỉnh nội dung, cách thức hướng dẫn và tổ chức hợp lý để gây hứng thú cho trẻ. Lôi cuốn trẻ tích cực tham gia 17 vào hoạt động. Giúp trẻ phát triển theo mục tiêu chương trình chăm sóc giáo dục mầm non mới. 2.3.7. Biện pháp 7: Làm tốt công tác tuyên truyền, vận động, phối hợp với các bậc phụ huynh học sinh nhằm nâng cao nhận thức về vai trò của hoạt động góc đối với sự phát triển toàn diện của trẻ. Sinh thời Bác Hồ thường nhắc nhở các nhà giáo phải liên hệ mật thiết với gia đình học trò: Gia đình, nhà trường, xã hội là 3 yếu tố không thể tách rời nhau. Chính vì vậy mà giáo viên cần tuyên truyền sâu rộng tới phụ huynh và cộng đồng về tầm quan trọng của hoạt động góc đối với trẻ cũng như việc giáo dục và hình thành nhân cách cho trẻ thông qua giờ đón - trả trẻ, qua các buổi họp phụ huynh, thông qua ban liên lạc hội phụ huynh, qua đài truyền thanh của địa phương, góc tuyên truyền tại nhóm lớp... Giáo viên cũng có thể tham mưu với nhà trường tổ chức các buổi hội giảng về hoạt động góc của trẻ và mời đại diện các bậc phụ huynh tham dự để họ hiểu hơn về cách giáo dục trẻ thông qua hoạt động góc. Giáo viên cần trao đổi với phụ huynh để tìm ra những biện pháp hữu hiệu giúp trẻ hoạt động góc một cách tích cực hơn và sưu tầm những nguyên vật liệu để làm đồ dùng, đồ chơi sáng tạo trưng bày vào các góc. 2.4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm. Sau khi áp dụng thực tiễn vào lớp mẫu giáo 5-6 tuổi A1 trường mầm non Song Khê mà tôi phụ trách và đã đạt được kết quả như sau: Trước khi áp dụng Sau khi áp dụng biện Các tiêu chí đánh giá biện pháp pháp (Tổng số 35 trẻ) (Tổng số 35 trẻ) - Trẻ hứng thú tham gia hoạt 24/35= 68,5% động góc 32/35= 91% 21/35= 60% 32/35= 91% - Trẻ tạo ra được sản phẩm - Trẻ có kỹ năng tham gia 20/35= 57% 32/35= 91% vào các hoạt động góc 23/35= 66% - Trẻ giao tiếp với bạn cùng chơi 33/35= 94% 18 3. Kết luận. Từ những biện pháp mà tôi đã thực hiện trong quá trình tổ chức hoạt động góc cho trẻ tại trường mầm non Song Khê đã giúp trẻ hứng thú hơn với hoạt động góc. Bên cạnh đó ngôn ngữ trẻ trở nên mạch lạc hơn, trẻ mạnh dạn và tự tin hơn trong giao tiếp, khả năng thực hành thao tác vai ở trẻ tốt hơn. Không những thế ở trẻ còn hình thành những phẩm chất tốt: Trẻ biết thể hiện sự giao lưu với bạn bè, nhường nhịn bạn, biết chơi cùng và giúp đỡ bạn.... * Giá trị của sáng kiến kinh nghiệm. Những biện pháp nêu trên đảm bảo tính mới, tính khoa học, tính thực tiễn nên rất gần gũi với trẻ, phù hợp với nhận thức, nhu cầu hứng thú của trẻ nên đã được áp dụng trong trường Mầm non Song Khê đạt hiệu quả cao và có thể áp dụng rộng rãi với các trường Mầm non trong và ngoài tỉnh để nâng cao hiệu quả khi tổ chức hoạt động góc cho trẻ. * Về phía trẻ. Sau khi áp dụng các biện pháp trên, trẻ lớp tôi rất tích cực khi tham gia vào hoạt động góc, trẻ hiểu biết hơn về công việc cũng như các mối quan hệ trong xã hội. Ngoài ra, trẻ mạnh dạn, tự tin trong giao tiếp và biết chia sẻ, nhường nhịn khi chơi với bạn... Một số kỹ năng của trẻ được phát triển rõ rệt như: Kỹ năng thực hành thao tác vai, kỹ năng giao tiếp với bạn cùng chơi, kỹ năng hợp tác làm việc theo nhóm, kỹ năng quan tâm, chia sẻ, giúp đỡ người khác. * Về phía giáo viên. - Tạo được môi trường lớp học phong phú với nội dung của từng góc chơi. - Nắm chắc nội dung, phương pháp khi tổ chức hoạt động góc cho trẻ. Từ đó, giáo viên tự tin và linh hoạt hơn khi xây dựng kế hoạch vui chơi cho trẻ theo chương trình giáo dục mầm non và phù hợp với trẻ của nhóm/lớp. - Giáo viên thấy rõ được vai trò của mình trong hoạt động góc, không can thiệp vào trò chơi của trẻ. Luôn là người giám sát, phát triển tính tích cực của trẻ. - Giáo viên linh hoạt hơn khi xử lý các tình huống xảy ra trong khi chơi. 19 - Giáo viên có nhiều kinh nghiệm trong việc sưu tầm nguyên vật liệu, nâng cao tay nghề khi làm các đồ dùng, đồ chơi sáng tạo. * Về phía các bậc phụ huynh. - Phụ huynh đã có sự thay đổi, nhìn nhận về việc học và chơi của con mình, nhận thấy được tầm quan trọng của trò chơi hoạt động góc. - Phụ huynh tích cực hơn trong việc tìm kiếm giúp các cô những nguyên vật liệu để làm đồ dùng, đồ chơi sáng tạo trưng bày vào các góc chơi. * Hiệu quả về mặt kinh tế: Với việc áp dụng các biện pháp trên bằng cách thiết kế xây dựng môi trường an toàn, sáng tạo, tận dụng các điều kiện sẵn có, các nguyên vật liệu phế thải để ứng dụng vào trong hoạt động góc đã giảm tải được nguồn kinh phí trong việc mua sắm các trang thiết bị, đồ dùng đồ chơi phát huy được tính tích cực của trẻ. Mặt khác lại tạo ra môi trường lớp học thân thiện với trẻ ...thu hút được nhiều sự quan tâm và ủng hộ của các bậc phụ huynh. * Ý nghĩa của sáng kiến. Việc xây dựng kế hoạch và áp dụng một số biện pháp tổ chức hoạt động góc cho trẻ 3-4 tuổi tại trường mầm non Song Khê có ý nghĩa rất lớn đối với việc chăm sóc, giáo dục trẻ theo hướng giáo dục “lấy trẻ làm trung tâm”. * Việc áp dụng và khả năng phát triển của sáng kiến kinh nghiệm Các biện pháp đảm bảo tính khoa học, tính mới, tính thực tiễn nên rất gần gũi với trẻ, tận dụng được các điều kiện tự nhiên sẵn có, phù hợp với nhận thức, nhu cầu hứng thú của trẻ nên đã được áp dụng trong trường Mầm non Song Khê nói riêng và có thể áp dụng rộng rãi với các trường mầm non trong và ngoài tỉnh. * Bài học kinh nghiệm Để nâng cao chất lượng hoạt động góc cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi đòi hỏi người giáo viên cần: - Xây dựng môi trường vui chơi an toàn, thân thiện với trẻ. - Lập kế hoạch hoạt động vui chơi phù hợp với độ tuổi. - Rèn kỹ năng chơi cho trẻ và tạo sự liên kết trong quá trình chơi cho trẻ. 20
File đính kèm:
sang_kien_kinh_nghiem_mot_so_bien_phap_to_chuc_tot_hoat_dong.docx

