Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ 4 - 5 tuổi trong trường Mầm non Ngô Quyền

 CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
 Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
 THUYẾT MINH MÔ TẢ BIỆN PHÁP 
 1. Tên sáng kiến: “Một số biện pháp phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ 
4 - 5 tuổi trong trường Mầm non Ngô Quyền”
 2. Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử: 13/9/2021.
 3. Các thông tin cần bảo mật (nếu có): Không.
 4. Mô tả các biện pháp cũ thường làm 
 4.1 Thực trạng
 Tai nạn thương tích thường bất ngờ xảy ra, không có nguyên nhân rõ ràng, khó 
lường trước, gây ra những thương tổn trên cơ thể người và có thể xảy ra mọi lúc, mọi 
nơi. Nhất là ở lứa tuổi học sinh mầm non, trẻ hiếu động, tò mò và chưa có kiến 
thức, kỹ năng phòng tránh.
 Giáo viên đã tích cực, chủ động trong việc phòng ngừa các tai nạn, thương tích có 
thể sảy ra nhưng do nhiều yếu tố khách quan mang lại hoặc do một chút lơ là, chủ 
quan của giáo viên mà trẻ vẫn có thể bị tai nạn, thương tích.
 Kỹ năng của trẻ trong việc phòng tránh các nguy cơ mất an toàn, những hành 
động có thể gây nguy hiểm cho bản thân còn hạn chế, đa số trẻ chưa biết gọi người 
giúp đỡ trong những trường hợp khẩn cấp và khi tai nạn sảy ra.
 Học sinh ít được thực hành, xử lí các tai nạn thường gặp. Trẻ học qua cách 
truyền thụ kiến thức từ cô là chủ yếu. 
 Một số phụ huynh còn chủ quan, lơ là trong việc phòng tránh tai nạn thương tích 
cho trẻ.
 4.2 Nhược điểm, hạn chế
 Kết quả tiếp thu kiến thức của trẻ thụ động chưa mang lại hiệu quả cao. Học sinh 
chưa được cung cấp nhiều kỹ năng, chưa được thực hành nhiều. Không phát huy 
được tính tích cực, chủ động phòng tránh tai nạn của trẻ. Trẻ được phụ huynh quan 
tâm, chăm sóc, bao bọc nhiều nên kỹ năng nhận biết các nguy cơ không an toàn và 
phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ còn hạn chế.
 1 Kỹ năng phòng tránh và xử lý các tai nạn thương tích cho trẻ của giáo viên đôi 
khi còn chưa linh hoạt.
 5. Sự cần thiết phải áp dụng biện pháp sáng kiến:
 Hiện nay, có rất nhiều trẻ tử vong do tai nạn thương tích, trong đó số vụ tai nạn 
của trẻ do sự bất cẩn của người lớn cũng đã xảy ra. Một số trẻ bị tai nạn thương tích 
tuy không tử vong nhưng cũng bị tàn tật suốt đời. Môi trường gia đình, trường học 
mất an toàn cũng là nguyên nhân dẫn đến tai nạn thương tích cho trẻ như: Ngã cầu 
thang, bỏng nước sôi, thức ăn, điện giật, bị vật sắc nhọn cắt, đâm, bị ngạt thở do nuốt 
đồ chơi, dị vật, v.v Tai nạn thương tích không những gây tổn thất về người mà còn 
để lại gánh nặng cho cả gia đình và xã hội, đó là những hậu quả lâu dài như: Thương 
tật vĩnh viễn, sang chấn tâm lý, mất khả năng đi lại, học tập 
 Để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho trẻ, đặc biệt với trẻ mầm non thì đây là 
nhiệm vụ hết sức quan trọng không chỉ với cô giáo mầm non mà của toàn xã hội. 
Nhưng vai trò của giáo viên mầm non là chủ đạo vì các cô là người chăm sóc giáo 
dục trẻ hàng ngày, là người làm hạn chế và giảm thiểu đến mức thấp nhất tai nạn 
thương tích, giúp cho trẻ phát triển và trở thành chủ nhân tương lai của đất nước hoàn 
toàn khỏe mạnh, mang lại hạnh phúc cho mọi người.
 6. Mục đích của biện pháp.
 Mục đích của biện pháp là giúp giáo viên dạy trẻ 4 - 5 tuổi ở trường Mầm non 
Ngô Quyền đảm bảo an toàn tuyệt đối cho trẻ, giảm thiểu các vụ tai nạn thương tích 
cho trẻ mang lại niềm vui, niềm hạnh phúc cho gia đình và xã hội.
 Kết hợp với gia đình, nhà trường cùng tham gia vào việc phòng tránh tai nạn 
thương tích cho trẻ. Nhằm giúp trẻ đảm bảo an toàn tính mạng ở mọi lúc, mọi nơi.
 7. Nội dung:
 7.1. Thuyết minh biện pháp mới hoặc cải tiến 
 Bước 1: Khảo sát các nguy cơ không an toàn có thể gây thương tích cho 
trẻ. 
 * Bỏng:
 - Bỏng nước sôi: Do bình nước uống quá nóng;
 - Bỏng thức ăn: Trẻ ăn hoặc sờ vào thức ăn, cơm, canh quá nóng;
 - Bỏng bô xe máy.
 * Hóc sặc:
 - Hóc dị vật: Do trẻ nuốt phải đồ chơi, bi, bút sáp...
 - Hóc thức ăn: Do trẻ ho, hắt hơi, cười đùa, ngậm khi ăn. * Ngã:
 - Ngã: Do sân, sàn trơn, trượt; xô đẩy, kéo bạn;
 - Ngã cầu thang: Lên xuống cầu thang không vịn, chạy, đùa nghịch, thò đầu ra 
lan can;
 - Ngã do leo trèo: Trèo cây, trèo hàng rào, trèo lan can.
 Sàn nhà vệ sinh ướt, trơn trượt, cầu thang có thể gây mất an toàn cho trẻ
 * Điện:
 - Sờ tay vào ổ điện;
 - Cắm đinh, đồ chơi vào ổ điện.
 * Vật sắc nhọn và phương tiện, đồ dùng không an toàn:
 - Dao, kéo, cuốc, đinh, ốc vít, hột hạt .;
 - Bàn ghế, đồ chơi gãy hỏng;
 - Giá đồ chơi, giá cốc, giá dép... có góc cạnh sắc;
 - Hàng rào thấp trẻ dễ trèo;
 - Đồ chơi ngoài trời: Bong sơn, long ốc vít, han và gãy hỏng;
 - Sân trường đôi chỗ chưa bằng phẳng, nước đọng sau mưa rất dễ xảy ra trơn, 
trượt đối với trẻ. * Tai nạn giao thông:
- Do trẻ chạy ngang qua đường;
- Ngồi trên xe máy không đội mũ bảo hiểm, không có dây buộc;
- Thò chân vào nan hoa xe đạp;
- Đi sai đường, sang đường tự do, chơi trong lòng đường. 
 Hình ảnh các phương tiện tham gia giao thông dày đặc tại cổng trường
* Đuối nước:
- Ngã xuống mương thoát nước;
- Ngã vào thùng, xô đựng nước, bồn, chậu tắm... - Trượt chân xuống hố ga, cống thoát nước;
 * Ngộ độc:
 - Ngộ độc thực phẩm;
 - Ngộ độc hóa chất;
 - Ngộ độc thuốc.
 * Bạo lực
 - Do trẻ bị bạn đánh hoặc 1 nhóm bạn đánh;
 - Do cô giáo nóng tính đánh trẻ;
 - Do bố mẹ trẻ bạo hành.
 Bước 2: Cung cấp kiến thức, kỹ năng phòng tránh tai nạn thương tích cho 
trẻ thông qua một số hoạt động ở trường mầm non.
1. Trong giờ đón, trả trẻ, trò chuyện đầu giờ:.
 * Hoạt động đón, trả trẻ: 
 Tôi nhắc nhở trẻ để đồ dùng đúng chỗ, gọn gàng tránh rơi xuống người, đầu bạn.
 Quần áo, trang phục gọn, sạch phù hợp với thời tiết, cẩn thận tránh vấp ngã, ướt 
khi đi, chạy và sử dụng nước.
 Khi sử dụng, bảo quản đồ dùng cá nhân: kéo khóa ba lô, đeo, tháo ba lô, giầy 
dép, mũ đúng cách; Biết bảo quản tài sản chung: tủ cá nhân, giá dép, gái cốc, giá 
khăn 
 Ví dụ: Trẻ lấy cất đồ dùng cá nhân như ba lô, quần áo vào tủ cá nhân hay 
đóng sập mạnh cửa tủ gây tiếng động lớn và có thể bị kẹp tay mình hoặc tay bạn. Tôi 
nhắc và hướng dẫn trẻ cách đóng mở cửa tủ an toàn, nhẹ nhàng.
 Trẻ cất đồ dùng vào tủ cá nhân * Trò chuyện:
 Khi trò chuyện đầu giờ cùng trẻ, tôi cho trẻ quan sát tranh, hình ảnh, video clip 
những nguy cơ xảy ra tai nạn, các mối nguy hiểm xung quanh trẻ, những tai nạn có 
thể xảy ra. Cho trẻ nhận xét các hành động trong tranh và cùng trao đổi, thảo luận để 
tìm ra những cách làm đúng, những điều không nên làm trong từng tình huống cụ thể. 
Qua đó, tôi giáo dục trẻ biết phải làm gì để đảm bảo an toàn.
 Ví dụ: Chủ đề: Giao thông. Tôi cho trẻ xem tranh ảnh, video và giáo dục trẻ 
chấp hành đúng luật giao thông, tránh các tai nạn thương tích.
 Cô hướng dẫn trẻ luật ATGT
 Nhắc trẻ đi đúng làn đường quy định, chấp hành đúng các quy định giao thông.
 Sắp xếp đồ dùng, đồ chơi, tủ, giá, bàn ghế, chậu hoa, cây cảnh ngăn nắp, an toàn. 
Những đồ dùng nhẹ như thì để trên, đồ nặng như: các khối gỗ, gạch xây dựng, sỏi 
thì để xuống dưới giúp an toàn cho trẻ khi cất, lấy đồ dùng, đồ chơi.
 2. Trong hoạt động học: 
 - Trong các hoạt động thể dục:
 * Thể dục sáng: Tôi hướng dẫn trẻ không xô đẩy, chen lấn bạn. Vì khi khởi động 
trẻ rất hay đẩy bạn đi, chạy phía trước mình và khi chen lên chạy trước có thể bị vấp 
ngã hoặc va vào người bạn làm ngã bạn. Ngoài ra, trang phục của trẻ phải gọn, tránh 
dài, rộng dễ vấp ngã. Hoạt động thể dục sáng của trẻ
 * Thể dục giờ học: Khi tổ chức cho trẻ hoạt động, tôi luôn nhắc trẻ xếp hàng 
ngay ngắn không xô đẩy nhau, biết chờ đợi đến lượt. Quan tâm tới địa điểm tập 
luyện, sân tập phải bằng phẳng, không trơn trượt, dụng cụ tập luyện phải bảo đảm an 
toàn tuyệt đối cho trẻ.
 - Hoạt động khám phá:
 * Đề tài: “ Đồ dùng trong gia đình”
 Cung cấp cho trẻ kiến thức biết một số loại đồ dùng trong gia đình. Nội dung 
tích hợp để trẻ nhận biết, phòng tránh điện giật, phòng bỏng. Sau khi cho trẻ khám 
phá đồ dùng trong gia đình có sử dụng điện như: Nồi cơm điện, bàn là, quạt điện, ấm 
đun nước Tôi cho trẻ biết tác dụng, cách sử dụng của những đồ dùng đó, tôi đặc 
biệt chú ý đến việc nhận biết những nguy hiểm có thể xảy ra khi sử dụng đồ điện 
phòng: Điện giật, bỏng tôi nhắc trẻ tuyệt đối không được sờ vào nồi cơm khi đang 
nấu, không sờ vào bàn là, ấm nước khi đang dùng, không tự ý cắm các đồ dùng điện 
vào phích điện để phòng bị điện giật, bỏng gây nguy hiểm đối với trẻ.
 * Chủ đề “Giao thông và một số quy định giao thông”:
 Tôi tổ chức lồng ghép nội dung phòng tránh tai nạn thương tích vào các phần 
giáo dục như: Giáo dục trẻ khi ngồi trên xe đạp, xe máy phải ngay ngắn, bám chắc 
vào người lớn, không đứng lên yên xe, không cho chân vào bánh xe, khi đi xe máy 
phải đội mũ bảo hiểm, khi ngồi trên ô tô không thò đầu, thò tay ra ngoài, tuyệt đối 
không chơi dưới lòng đường, khi tham gia giao thông muốn sang đường phải có 
người lớn dắt. Đội mũ bảo hiểm cho trẻ khi tham gia giao thông
 - Hoạt động làm quen với văn học:
 Ngoài việc tạo môi trường và kiểm tra rà soát, khắc phục các yếu tố có nguy cơ 
tai nạn thương tích cho trẻ tôi còn sưu tầm tranh ảnh, những câu chuyện, bài thơ lồng 
ghép vào các hoạt động giúp trẻ có kiến thức, kỹ năng trong việc phòng tránh tai nạn 
thương tích.
 Truyện: “Cẩn thận với nước sôi” 
 Mẹ Hân rót nước để uống nhưng 
 nước nóng nên mẹ chờ nước nguội 
 mới uống. Hân chạy qua làm đổ cốc 
 nước vào chân. Mẹ chạy đến bế Hân 
 nhanh chóng nhúng chân của Hân vào 
 nước lạnh, dùng kem đánh răng thoa 
 lên chỗ bị bỏng. Mấy ngày sau, Hân 
 khỏi và tiếp tục đến lớp học cùng các 
 bạn. Mẹ dặn Hân: “Con chú ý quan 
 sát khi chạy nhảy ở trong nhà, nếu 
 đụng phải nước sôi sẽ bị bỏng đấy!”. 
 Hân biết lỗi và xin lỗi mẹ.
3. Trong hoạt động vui chơi:
 * Hoạt động góc: Hoạt động vui chơi là hoạt động chủ đạo của trẻ mẫu giáo vì vậy 
tôi luôn tìm ra biện pháp để giáo dục an toàn, phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ. Tôi hướng dẫn trẻ sử dụng đồ chơi an toàn, loại bỏ đồ chơi hỏng.
 Khi trẻ tham gia hoạt động góc tôi luôn nhắc đoàn kết, không tranh giành đồ 
chơi, không quăng ném đồ chơi vào nhau, không được ngậm đồ chơi vào miệng hoặc 
không ném đồ chơi lên trần nhà Khi chơi xong xếp đồ dùng, đồ chơi gọn gàng, 
đúng nơi quy định theo nguyên tắc “Nặng ở dưới, nhẹ ở trên, không để quá cao dễ bị 
đổ vỡ”
 Trẻ sử dụng kéo để cắt dán
 * Hoạt động ngoài trời:
 * Với hoạt động chơi tập thể và chơi tự chọn:
 Đây là một hoạt động có nhiều nguy cơ tai nạn tiềm ẩn như: Trẻ có thể bị ngã 
khi xuống cầu thang, do chạy, do xô đẩy, do vấp, do đồ chơi ngoài trời, do địa điểm 
chơi Để các hoạt động chơi tập thể và chơi tự chọn được đảm bảo an toàn, tôi đã 
dạy trẻ một số nội quy, quy định trước khi ra sân, ra khu vực hoạt động như:
 - Không xô đẩy bạn khi chơi, biết chơi theo từng nhóm bạn trong lớp, không tự ý 
rời khỏi khu vực chơi của lớp.
 - Lựa chọn đồ chơi an toàn (không trèo lên cầu trượt khi quá đông bạn chờ đến 
lượt mới trượt, không ngồi đu quay, bập bênh quá số lượng quy định). Cô quan sát, hướng dẫn trẻ chơi với đồ chơi ngoài trời
 4. Trong giờ ăn, ngủ: 
 * Giờ ăn: Tôi luôn tạo không khí vui vẻ và nhắc trẻ vệ sinh cá nhân (đi vệ sinh, 
lau mặt, rửa tay) trước và sau khi ăn. Khi cho trẻ đi vệ sinh cá nhân, tôi luôn đi theo 
trẻ để nhắc nhở trẻ xếp hàng chờ đến lượt, tránh xô đẩy trong nhà vệ sinh gây mất an 
toàn.
 Trước khi ăn tôi luôn kiểm tra độ nóng của thức ăn, nhắc nhở trẻ không được nói 
chuyện, cười đùa nhai thức ăn phải kĩ và nhai từ tốn, không nuốt vội thức ăn Khi 
trẻ ăn xong tôi nhắc nhở trẻ không được chạy nhảy, rèn trẻ có thói quen thu dọn đồ 
dùng gọn gàng, ngăn nắp, vệ sinh sạch sẽ. * Giờ ngủ: Tôi luôn nhắc trẻ nằm đúng quy định, đúng tư thế, không ngậm đồ 
chơi, không nằm sấp, mút tay trong khi ngủ. Mùa đông lạnh khi đắp chăn, tôi luôn 
nhắc trẻ không được chùm chăn kín đầu vì nếu làm như vậy khi ngủ con sẽ bị ngạt 
thở.
 Giờ ngủ của trẻ vào mùa đông
5. Các bài tập trắc nghiệm: 
 Trẻ mầm non tư duy nhanh qua các đồ dùng, hình ảnh trực quan, hiểu rõ được 
điều đó tôi luôn tìm, nghiên cứu thiết kế các bài tập trắc nghiệm bằng những hình ảnh 
cụ thể để trẻ biết: nên hay không nên, đúng và sai, được làm hay không được làm 
cho trẻ thực hiện. Qua đó hình thành cho trẻ những kĩ năng phòng tránh tai nạn 
thương tích. Bài tập trắc nghiệm cho trẻ
 Bước 3: Phối kết hợp với phụ huynh trong việc đảm bảo an toàn cho trẻ
 Để giúp giảm thiểu và phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ được tốt, tôi thiết 
nghĩ chỉ một mình giáo viên thôi chưa đủ mà phải phối kết hợp với phụ huynh để 
cùng thực hiện phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ ở mọi lúc, mọi nơi. Vì vậy, 
ngay từ buổi họp phụ huynh đầu năm tôi đã mạnh dạn trao đổi với các bậc phụ huynh 
thực hiện tốt việc đưa đón trẻ đúng giờ để đảm bảo an toàn cho trẻ, không nhờ người 
lạ đón hộ và không cho trẻ dưới 10 tuổi đón trẻ. Yêu cầu phụ huynh thực hiện tốt việc 
đón trả trẻ theo đúng nội quy, quy định của nhà trường. Trong các giờ đón trả trẻ tôi 
luôn gặp gỡ, trao đổi với phụ huynh về tình hình sức khỏe của trẻ, khuyến khích phụ 
huynh sử dụng các thiết bị an toàn cho trẻ. Việc sử dụng các thiết bị an toàn sẽ giúp 
trẻ được an toàn hoặc nếu bị tai nạn thương tích xảy ra và hậu quả thương tích sẽ ở 
mức thấp nhất.
 Lắng nghe ý kiến của phụ huynh, chủ động xây dựng mối quan hệ tốt với họ. 
Sẵn sàng tư vấn và giúp đỡ các kiến thức chăm sóc - giáo dục trẻ khi gia đình yêu 
cầu. 
 Họp phụ huynh học sinh đầu năm học
 Qua việc phối hợp với phụ huynh về việc đảm bảo an toàn cho trẻ, tôi thấy 
100% trẻ lớp tôi biết tự bảo vệ và phòng tránh tai nạn thương tích, kĩ năng xử lý tình 
huống nhanh: biết chạy khỏi nơi nguy hiểm, không sờ vào ổ điện...
 * Kết quả khi thực hiện biện pháp: 1. Đối với giáo viên:
 Bản thân được củng cố và nâng cao kiến thức về phòng tránh tai nạn thương 
tích cho trẻ đồng thời rèn luyện cho mình tính cẩn thận, chu đáo.
 Đảm bảo an toàn tuyệt đối cho trẻ cả về thể xác lẫn tinh thần trong thời gian trẻ 
ở trường. Không có trẻ nào bị mất an toàn khi ở trường.
 Tạo được lòng tin đối với nhà trường cũng như với phụ huynh.
2. Đối với trẻ:
 Có một số kiến thức, kỹ năng nhận biết, phòng tránh tai nạn thương tích như: 
Khi mệt biết gọi cô, không trèo ghế cao, sử dụng đồ dùng, đồ chơi đúng quy định, 
không ra đường một mình, do đó trong năm học không có trường hợp tai nạn nào 
xảy ra đối với trẻ ở lớp cũng như ở nhà.
 Trẻ biết đoàn kết, nhường nhịn khi tham gia các trò chơi. Nề nếp ăn, ngủ, vệ 
sinh của trẻ tốt, trẻ khỏe mạnh.
 Trước khi áp dụng Sau khi áp dụng 
 biện pháp biện pháp
 TT Nội dung
 Số lượng Số lượng Tỉ lệ 
 Tỉ lệ %
 trẻ đạt trẻ đạt %
 1 Trẻ nhận biết và phòng tránh được 
 những hành động nguy hiểm, những 
 32/41 78 38/41 92,7
 nơi không an toàn, những vật dụng 
 nguy hiểm.
 2 Trẻ biết mốt số trường hợp khẩn cấp 
 28/41 68,3 37/41 90,2
 và gọi người giúp đỡ.
 3 Có kỹ năng phòng tránh tai nạn 
 30/41 73,2 38/41 92,7
 thương tích.
3. Đối với phụ huynh
 Phụ huynh tin tưởng và thường xuyên trao đổi, thảo luận với giáo viên về các 
biện pháp phòng tránh tai nạn cho trẻ.
 Phụ huynh luôn quan tâm đến việc tạo môi trường và kĩ năng phòng tránh tai 
nạn thương tích cho trẻ khi ở nhà.
 7.2 Thuyết minh về phạm vi áp dụng sáng kiến Sáng kiến được áp dụng tại các lớp 4 - 5 tuổi trường Mầm non Ngô Quyền và có 
thể nhân rộng trong các trường mầm non khác trong địa bàn thành phố Bắc Giang. 
 7.3. Thuyết minh về lợi ích kinh tế, xã hội của sáng kiến.
 * Lợi ích kinh tế
 Giảm thiểu những gánh nặng về kinh tế cho việc chữa trị các tai nạn, thương tích 
khi xảy ra.
 * Lợi ích xã hội: Giảm bớt gánh nặng cho cả gia đình và xã hội về hậu quả lâu dài 
như: Thương tật vĩnh viễn, sang chấn tâm lý, mất khả năng đi lại, học tập 
 * Cam kết: Chúng tôi cam đoan những điều khai trên đây là đúng sự thật và 
không sao chép hoặc vi phạm bản quyền.
 Xác nhận của cơ quan, đơn vị Tác giả sáng kiến
 (Chữ ký, dấu) (Chữ ký và họ tên)
 Giáp Thị Yến