Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp tổ chức tốt hoạt động ngoài trời cho trẻ 5-6 tuổi

 I. PHẦN MỞ ĐẦU.
 1. Lý do chọn đề tài.
 Mỗi chúng ta ai cũng vậy trước những bộn bề của công việc, sau những 
giờ, những ngày làm việc căng thẳng mà chúng ta được dạo chơi giữa khoảng 
thiên nhiên, hít thở không khí trong lành và mát mẻ thì con người sẽ cảm thấy 
khoan khoái và dễ chịu. Chúng ta như trút bỏ được hết những nhọc nhằn trong 
cuộc sống. Đối với trẻ cũng vậy mỗi lần được dạo chơi, được nô đùa cùng các 
bạn, ngắm nhìn những điều kỳ diệu trong thiên nhiên như: những chiếc lá nhè 
nhẹ rơi, những chú chim đậu trên cành cây hay những chú bướm nhỏ chập 
chờn trên những cánh hoa, trẻ cũng không khác gì những chú chim nhỏ đang 
được bay lượn, nhảy múa Chính vì vậy mà việc tổ chức hoạt động ngoài trời 
là rất cần thiết đối với trẻ. Vì khi tham gia hoạt động ngoài trời trẻ không 
những được hít thở không khí trong lành mà trẻ còn được quan sát thế giới 
xung quanh, khám phá những điều mới lạ trong thế giới tự nhiên một cách tự 
nhiên, thoải mái. Từ đó giúp trẻ tăng thêm vốn sống, phát triển tư duy, khả 
năng tập trung chú y, tìm tòi, khám phá của trẻ. 
 Khi tham gia hoạt động ngoài trời trẻ được nô đùa, chạy nhảy vui chơi . 
Từ đó giúp trẻ có sự phát triển tốt về mặt thể chất, vận động, giúp trẻ tiêu hao 
năng lượng, do đó trẻ sẽ ăn ngủ ngon hơn. Việc chạy nhảy, vui đùa, hít thở 
không khí trong lành sẽ giúp cho đầu óc thoải mái, sảng khoái hơn, trẻ sẽ tiếp 
thu các bài học trong lớp một cách dễ dàng hơn. Hơn nữa việc tổ chức các 
hoạt động ngoài trời còn tạo điều kiện cho trẻ tham gia vào các hoạt động vui 
chơi tập thể, nhóm hay cá nhân, tăng cường kĩ năng giao tiếp của trẻ. Trẻ sẽ 
tiếp xúc, làm quen, nói chuyện, vui chơi với các bạn và cô giáo, từ đó giúp trẻ 
mạnh dạn, tự tin hơn trong giao tiếp góp phần hình thành và nâng cao mối 
quan hệ thân thiện, tự tin giữa giáo viên với trẻ và giữa trẻ với trẻ. Ngoài ra, 
trẻ sẽ dễ dàng thích nghi, hòa nhập khi đến các môi trường khác. Do đó, 
có thể khẳng định rằng, hoạt động ngoài trời có ý nghĩa vô cùng quan trọng 
trong việc phát triển thể chất, tình cảm, trí tuệ của trẻ. Chính vì vậy, giáo viên 
 1 cần tổ chức cho trẻ tham gia các hoạt động vui chơi ngoài trời một cách tích 
cực. Nhưng làm thế nào để tổ chức được hoạt động vui chơi ngoài trời cho trẻ 
thực sự có hiệu qủa, lôi cuốn và hấp dẫn được trẻ nhằm phát huy tính tích cực 
của trẻ. Để trẻ thực sự là chủ thể của hoạt động còn giáo viên chỉ là người tổ 
chức hướng dẫn trẻ tham gia vào hoạt động. Đó là một bài toán khó, vì khả 
năng tập trung chú ý có chủ định của trẻ mầm non còn kém. Trẻ dễ dàng tham 
gia vào các hoạt động nhưng cũng nhanh chán, nhanh bỏ cuộc và đặc biệt trẻ 
rất dễ bị phân tán khi ra hoạt động ngoài trời.
 Trong thực tế, ở trường Mầm non Song Khê chúng tôi nói chung việc 
tổ chức hoạt động ngoài trời cho trẻ đã được quan tâm nhưng chưa đạt được 
kết quả cao. Một phần do điều kiện cơ sở vật chất còn hạn chế, một phần do 
khả năng tổ chức hướng dẫn của giáo viên chưa hấp dẫn, chưa linh hoạt và 
sáng tạo nên không phát huy được tính tích cực sáng tạo của trẻ. Môt số giáo 
viên chưa sáng tạo khi lựa chọn và tân dụng các điều kiện sẵn có, các nguyên 
vật liệu phế thải để cho trẻ chơi khi hoạt động ngoài trời.
 Đây là độ tuổi kinh nghiệm sống của trẻ đã có. Trẻ không chỉ có nhu cầu 
khám phá tìm hiểu về thế giới xung quanh mà trẻ còn có nhu cầu tìm hiểu, giải 
thích về bản thân mình và bắt chước những hành vi của người lớn. Trước thực tế 
đó là một người giáo viên mầm non phụ trách lớp 5- 6 tuổi tôi nghĩ mình phải 
làm sao để có những phương pháp hay và hữu ích nhất giúp trẻ thỏa mãn nhu 
cầu khám phá, tìm hiểu thế giới xung quanh một cách tích cực và chủ động, sáng 
tạo. Chính vì vậy mà tôi đã lựa chọn đề tài nghiên cứu khoa học “Một số biện 
pháp tổ chức tốt hoạt động ngoài trời cho trẻ 5-6 tuổi”.
 2. Mục đích ngiên cứu.
 Nhằm củng cố và rèn luyện cho trẻ các kỹ năng như: quan sát, so sánh, kỹ 
năng hợp tác theo nhóm, kỹ năng thực hành trải nghiệm. Rèn luyện sự nhanh 
nhẹn, linh hoạt cho trẻ. Từ đó, hình thành ở trẻ sự tự tin, mạnh dạn trong giao 
tiếp và sự tò mò ham hiểu biết của trẻ về thế giới xung quanh 
 3. Nhiệm vụ nghiên cứu.
 2 Khảo sát tính tích cực của trẻ nhằm tìm ra các biện pháp tối ưu nhất để 
tổ chức tốt hoạt động ngoài trời cho trẻ, phát huy hiệu quả của việc “Giáo dục 
lấy trẻ làm trung tâm”.
 4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu. 
 Tiến hành nghiên cứu trên trẻ 5-6 tuổi tại trường Mầm non Song khê.
 5. Phương pháp nghiên cứu.
 Để tiến hành nghiên cứu để tài trên tôi đã phối hợp sử dụng các phương 
pháp sau:
 + Phương pháp nghiên cứu tài liệu: nghiên cứu qua sách báo, tập san, 
trên các phương tiện thông tin 
 + Phương pháp dùng lời: sử dụng các hình thức như: đàm thoại, trò 
chuyện, giải thích, sử dụng câu đố để kích thích trẻ suy nghĩ và khái quát 
được đặc điểm của đối tượng quan sát 
 + Phương pháp quan sát: là phương pháp giúp trẻ được trải nghiệm 
thực tế, ngắm nhìn tận mặt các đối tượng một cách trực quan nhất giúp phát 
triển tư duy trực quan cho trẻ . 
 + Phương pháp thực hành trải nghiệm: phương pháp thực hành trải 
nghiệm tạo cơ hội cho trẻ được trực tiếp thao tác với đối tượng như: cầm, nắm, 
sờ, thử nghiệm để phát triển các giác quan và tư duy của trẻ. 
 + Phương pháp thống kê toán học: Xử lý số liệu khảo sát để thấy được 
kết quả đạt được. Từ đó rút ra kinh nghiệm cho vấn đề nghiên cứu .
 II. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU.
 1. Cơ sở lý luận. 
 Giai đoạn trẻ mầm non là giai đoạn phát triển quan trọng trong cuộc đời 
của trẻ. Ở giai đoạn này, trẻ hình thành, phát triển giao tiếp xã hội, phát triển 
về mặt tư duy, trí tuệ, thể chất và nhiều kĩ năng khác. Nếu không được tham 
gia các hoạt động ngoài trời, sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến tâm lý, tình cảm, 
kỹ năng giao tiếp của trẻ, có thể khiến trẻ mất tự tin, thiếu sự linh hoạt, khó 
hòa đồng. Hơn nữa ở lứa tuổi mẫu giáo, hoạt động vui chơi là hoạt động chủ 
 3 đạo. Trẻ được “Học mà chơi- Chơi mà học”. Thông qua hoạt động vui chơi 
trẻ phát triển trí tuệ, thể chất, tình cảm, quan hệ xã hội qua đó nhằm phát triển 
toàn diện nhân cách cho trẻ. 
 Hoạt động ngoài trời là một trong những hoạt động vui chơi mà trẻ 
hứng thú khi tham gia bởi khi tham gia hoạt đông ngoài trời trẻ được thả 
lỏng cơ thể mình một cách tự nhiên, thoải mái với bầu không khí trong lành. 
Những câu hỏi như: vì sao, làm thế nào sẽ kích thích sự tò mò ham hiểu 
biết của trẻ. Trẻ nhận thức thế giới xung quanh bằng cách tiếp xúc, tìm hiểu, 
khám phá và quam tâm đến những gì xảy ra ở cuộc sống xung quanh 
mình.Qua đó giúp trẻ nhận biết được mối quan hệ gắn bó giữa tự nhiên, xã 
hội và cuộc sống con người cũng như tâm quan trọng, sự ảnh hưởng của môi 
trường tự nhiện đối với cuộc sống của con người Từ đó, giáo dục hình 
thành ở trẻ những nếp sống văn minh, những hành vi đẹp và ý thức giữ gìn, 
bảo vệ môi trường xanh-sạch-đẹp. Vì vậy mà hoạt động vui chơi ngoài trời 
là hoạt động không thể thiếu đối với trẻ mầm non. Thông qua vui chơi và 
hoạt động chơi với những mối quan hệ giữa bạn bè cùng chơi, cùng hoạt 
động trẻ tiếp thu kinh nghiệm xã hội loài người, mở ra một chặng đường 
phát triển mới về thể chất, trí tuệ. Đó là vai trò đầu tiên của quá trình hình 
thành phát triển nhân cách của trẻ.
 Đặc biệt cùng với việc đổi mới ứng dụng trong việc “Giáo dục lấy trẻ 
làm trung tâm” thì cần phải làm tốt việc lựa chọn, tổ chức cho trẻ được tham 
gia vào các hoạt động ngoài trời một cách sáng tạo và linh hoạt ở mọi lúc mọi 
nơi để phát huy tối đa tính tích cực, chủ động, khả năng độc lập sáng tạo của 
trẻ. Đặc biệt đối với trẻ 5-6 tuổi đó là hành trang chuẩn bị sẵn sàng để trẻ 
bước vào lớp một. Chính vì vậy mà giáo viên cần trang bị tốt cho trẻ các kỹ 
năng tham gia vào các hoạt ngoài trời một cách tích cực.
 2. Cơ sở thực tiễn.
 * Đặc điểm chung.
 4 Trường Mầm non Song Khê chúng tôi là một trường ở nông thôn, 
trường chưa tập trung được về một khu. Phần lớn phụ huynh làm nghề nông, 
công nhân và nghệ tự do. Đội ngũ giáo viên còn trẻ.
 Năm học 2017-2018 tôi được phân công phụ trách lớp mẫu giáo 5-6 tuổi 
với tổng số 28 trẻ trong đó có: 14 trẻ nữ, 14 trẻ nam. 
 Từ thực tế trên trong quá trình tổ chức hoạt động ngoài trời cho trẻ 5-6 
tuổi tại trường Mầm non Song Khê tôi nhận thấy có một số thuận lợi và khó 
khăn như sau:
 * Thuận lợi
 Trường luôn nhận được sự quan tâm, chỉ đạo của các các cấp lãnh đạo 
chính quyền địa phương, các đồng chí chuyên môn, Phòng Giáo dục và Đào 
tạo thành phố đặc biệt quan tâm, tạo điều kiện giúp đỡ nhà trường có được 
các trang thiết bị ngoài trời phục vụ cho hoạt động vui chơi ngoài trời của trẻ.
 Ban giám hiệu nhà trường luôn quan tâm sát sao tới công tác bồi dưỡng 
chuyên môn cho giáo viên và tạo mọi điều kiện tốt nhất về chuyên môn và cơ 
sở vật chất để giáo viên tổ chức các hoạt động ngoài trời.
 Bản thân tôi hàng năm thường được nhà trường tạo điều kiện tham gia 
tập huấn các lớp chuyên đề hè và các buổi dự giờ sinh hoạt chuyên môn do 
phong giáo dục tổ chức để học hỏi kinh nghiệm của đồng nghiệp.
 Năm học 2017-2018 tôi được phân công phụ trách lớp 5-6 tuổi, trẻ ở độ 
tuổi này đã tích lũy được nhiều kinh nghiệm và đã xuất hiện sự tự nhận thức. 
Trẻ có thể lĩnh hội được các biểu tượng khái quát về sự vật hiện tượng....Nên 
việc tổ chức cho trẻ tham gia vào các hoạt động ngoài trời thuân lợi hơn so 
với các độ tuổi khác.
 Bản thân thường xuyên học hỏi đồng nhiệp qua các buổi hoạt động 
ngoài trời và tự tìm hiểu qua các loại sách báo, tạp chí. Đồng thời có kế hoạch 
sắp xếp hoạt động ngoài trời theo từng chủ đề phù hợp với điều kiện thực tế 
và khả năng nhận thức của trẻ.
 5 Phụ huynh tích cực ủng hộ các nguyên vật liệu để làm đồ dùng đồ chơi 
ngoài trời. Học sinh thì tích cực tham gia các hoạt động ngoài trời.
 * Khó khăn
 Cơ sở vật chất của trường còn thiếu thốn về mọi mặt. Diện tích đất và 
khuôn viên cho trẻ chơi còn chật hẹp, quang cảnh ngoài trời chưa được phong 
phú nên chưa mở rộng và đáp ứng được nhu cầu, sự tò mò khám phá của trẻ 
về tự nhiên.
 Trường còn chia làm nhiều khu nên việc xây dựng sân chơi ngoài trời 
cho trẻ còn gặp khó khăn chưa thực hiện được hết ở các khu.
 Thực tế ở khu tôi dạy là khu Yên Khê do diện tích còn chập hẹp. Trường 
lại chung sân với nhà văn hóa của thôn nên việc xây dựng các khu vui chơi, trải 
nghiệm ngoài trời cho trẻ chưa đạt hiệu qủa cao. Vì vậy cũng ảnh hường rất lớn 
đến việc tổ chức các hoạt động vui chơi ngoài trời cho trẻ.
 Phụ huynh chưa có điều kiện để thường xuyên đưa trẻ đi chơi, dã ngoại 
nên vốn hiểu biết của trẻ về thế giới bên ngoài còn hạn chế.
 Đội ngũ giáo viên của trường phần lớn là trẻ tuổi, kinh nghiệm, sự linh 
hoạt sáng tạo khi tổ chức hoạt động ngoài trời còn hạn chế.
 Khả năng chú ý có chủ định của trẻ còn kém. Trẻ dễ dàng cuốn hút vào 
các hoạt động nhưng cũng nhanh chóng tự rút ra khỏi trò chơi nếu trẻ không 
còn hứng thú.
 Trong lớp còn một số trẻ rụt rè, nhút nhát, thiếu tự tin và không tích 
cực khi tham gia vào các hoạt động tập thể. 
 3. Các biện pháp nghiên cứu.
 3.1. Biện pháp 1: Biện pháp xây dựng môi trường hoạt động gây hứng 
thú cho trẻ.
 Khi tổ chức hoạt động ngoài trời cho trẻ thì việc xây dựng môi trường 
hoạt động ngoài trời là vấn đề không thể thiếu được. Đó là yếu tố quyết định 
đến sự thành công khi tổ chức hoạt động ngoài trời cho trẻ. Việc xây dựng 
môi trường hoạt động ngoài trời cho trẻ cần đảm bảo các nội dung sau.
 6 * Môi trường tự nhiên.
 Môi trường tự nhiên là yếu tố đầu tiên không thể thiếu khi tổ chức hoạt 
động ngoài trời cho trẻ. Xây dựng môi trường tự nhiên cần đảm bảo các yếu 
tố sau:
 Không gian thoáng sạch, đảm bảo an toàn.
 Có sự phong phú, đa dạng về các đối tượng để trẻ quan sát và mở rộng 
vốn hiểu biết, sự hứng thú, tính tích cực của trẻ khi tham gia hoạt động.
 Ví dụ: Quanh sân trường cần có sự phân bố các khu vực, khuôn viên 
rộng rãi, sạch sẽ, có sự và có sắp xếp xen kẽ một cách hợp lý giữa các loại 
cây, hoa để trẻ có sự quan sát, so sánh và nhận xét tích cực, cần thiết kế và 
xây dựng các khu vui chơi, trải nghiệm tích cực cho trẻ như: Khu vui chơi 
vận động, khu vui chơi sỏi, cát, nước, chợ quê, vườn cổ tích... để lôi cuốn trẻ 
khi tham gia vào hoạt động ngoài trời.
 Khu vực trẻ tham gia các trò chơi vận động, chơi tự do cần phải rộng 
rãi, sạch sẽ, an toàn và các đồ dùng đồ chơi phải được sắp xếp hợp lý thuận 
tiện cho hoạt động chơi của trẻ.
 Quanh trường nên trang trí các mảng tranh tường, mảng trưng bày sản 
phẩm của trẻ phong phú, bắt mắt để thu hút, tạo niềm vui, sự phấn khởi của 
trẻ khi đến trường và mỗi khi ra hoạt động ngoài trời.
 Để cho trẻ có sự ham thích khám phá tự nhiên tôi tận dụng các điều 
kiện, đối tượng, hiện tượng xung quanh gần gũi với trẻ cho trẻ quan sát và 
cho trẻ chơi với các nguyên vật liệu sẵn có, dễ kiếm.
 Ví dụ: cho trẻ ra sân cùng nhặt những chiếc lá rụng trên sân rồi tập 
trung lại cùng nhau thảo luận nhận xét theo các đặc điểm như:
 + Lá có mầu gì?
 + Sờ vào thấy ntn?
 + Đó là lá của cây gì?
 + Với những chiếc lá này có thể chơi gì?...
 => Sau đó cô cho trẻ chơi với những chiếc lá đó.
 7 Các đồ dùng đồ chơi theo ý thích của trẻ phải hấp dẫn, an toàn, đảm bảo 
đủ cho tất cả trẻ được chơi, kích thích sự tò mò, tính sáng tạo của trẻ.
 * Môi trường xã hội
 Môi trường xã hội được nhấn mạnh ở đây là môi trường giao tiếp trong 
trường mầm non bao gồm sự giao tiếp giữa cô và trẻ. Giữa trẻ với trẻ và giữa 
trẻ với những người xung quanh. Môi trường này vừa mang tính chất sư 
phạm, vừa mang tính chất gia đình. Để xây dựng môi trường xã hội cần làm 
tốt các việc sau:
 Tôn trọng nhu cầu, sở thích hoạt động và tính đến khả năng của từng trẻ. 
 Đảm bảo môi trường giao tiếp thân thiện, hòa đồng, ấm cúng, cởi mở giữa 
cô và trẻ, giữa trẻ và trẻ và giữa trẻ với thế giới xung quanh. Tạo cơ hội để trẻ 
bộc lộ những suy nghĩ của mình. Từ đó tạo được sự hứng thú, mạnh dạn, tự tin 
cho trẻ khi tham gia các hoạt động quan sát và vui chơi ngoài trời.
 Phải có sự thống nhất giữa gia đình, nhà trường trong công tác chăm 
sóc, giáo dục trẻ. 
 3. 2. Biện pháp 2: Lựa chọn đối tượng, nội dung quan sát phù hợp 
với nội dung chương trình và khả năng nhận thức của trẻ.
 Cần lựa chọn nội dung quan sát phù hợp với từng chủ đề, gần gũi với trẻ 
phù hợp với khả năng nhận thức của trẻ và phải có sự thay đổi phong phú để
tao hứng thú cho trẻ, khắc sâu sự hiểu biết của trẻ về đối tượng quan sát và chủ 
đề trẻ đang học.
 Ví dụ: Khi đến chủ đề động vật cô cho trẻ quan sát các con vật gần gũi 
như: con mèo, chó, gà...
 Ví dụ: Khi đến chủ điểm nghề nghiệp tôi có thể tận dụng cho trẻ quan sát 
cánh đồng lúa vào mùa gặt để trẻ có nhận biết một cách thực tế và gần gũi nhất 
công việc của các bác nông dân trong ngày mùa.
 Cùng với việc lựa chọn nội dung, đối tượng quan sát thì cần phải lựa chọn 
và sắp xếp hệ thống câu hỏi một cách phù hợp, logic. Câu hỏi phải mang tính gợi 
 8 mở để thu hút sự chú ý và phát huy tính tích cực của trẻ. Hệ thống câu hỏi logic 
giúp trẻ khái quát được đặc điểm chung đặc trưng của đối tượng quan sát.
 Ví dụ: Khi tổ chức cho trẻ quan sát con vịt cô sử dụng hệ thống câu 
hỏi như:
 Đây là con gì?
 Ai có nhận xét gì về đặc điểm của con vịt?
 Quan sát con vịt đi lại chúng mình có nhận xét gì?
 Vì sao nó lại đi lại lạch bạch?..
 => Qua các câu hỏi này giúp trẻ khái quát được con vịt có mỏ, đầu, 
thân và đuôi và vịt đi lại lạch bạch là vì nó có lớp màng ở các ngón chân 
3.3. Biện pháp 3: Biện pháp tăng cường đổi mới hình thức, phương pháp tổ 
chức hoạt động.
 Là một người giáo viên thì việc học tập, tìm tòi ra những phương pháp, 
những cách truyền thụ tri thức đến với học sinh sao cho thật đơn giản, dễ hiểu 
nhưng làm sao lại phái thật sự sáng tạo, đem đến những cái mới thú vị để thu 
hút sự tập trung chú ý, sự tò mò ham hiểu biết của trẻ là việc làm rất cần thiết 
và luôn luôn phải không ngừng nỗ lực phấn đấu. Đặc biệt là với hoạt động 
ngoài trời là một trong những hoạt động mà trẻ rất hứng thú nhưng trẻ lại rất 
rễ bị phân tán sự tập trung chú ý từ những yếu tố tác động bên ngoài. Chính vì 
vậy mà giáo viên cần có sự lựa chọn, tăng cường đổi mới hình thức, phương 
pháp giáo dục sao cho phong phú và phù hợp để thu hút được sự tập trung chú 
ý của trẻ. Để tổ chức tốt buổi hoạt động ngoài trời cho trẻ tôi đã sử dụng phối 
hợp các hình thức sau:
 * Hoạt động quan sát: Đây là hình thức chủ đạo khi cho trẻ tham gia 
vào hoạt động ngoài trời. Quan sát cho phép trẻ phát hiện nhanh chóng, chính 
xác những đặc điểm quan trọng của sự vật, hiện tượng cũng như sự thay đổi 
của sự vật, hiện tượng. Trong quá trình quan sát giáo viên nên sử dụng câu 
hỏi định hướng để trẻ tự giải quyết vấn đề, giúp trẻ tập trung chú ý vào đối 
tượng quan sát. Nên tận dụng các điều kiện sẵn có để tổ chức cho trẻ quan.
 9 Ví dụ: Chủ đề thực vật cho trẻ quan sát cây trong sân trường.
 Cô cùng trẻ hát bài hát “Em yêu cây xanh” dẫn trẻ cùng đi quan sát. Trong 
quá trình quan sát tôi sử dụng câu hỏi gợi mở để kích thích tư duy của trẻ như:
 Quanh trường có những cây gì?
 Ai có nhận xét gì về những loại cây này?...
 Sau đó cô để trẻ tự đưa ra những ý kiến của trẻ và cô khái quát lại.
 Hình ảnh: Cô dẫn trẻ quan sát về các loại cây quanh trường.
 Ngoài ra trong khi quan sát tôi còn lồng ghép sử dụng câu đố để thay đổi 
hình thức và kích thích sự tò mò của trẻ 
 Ví dụ: câu đố về cây khế:
 Hoa tím xinh xinh
 Từng chùm rung rinh
 Quả chín năm múi
 Đố là cây gì?
 Sau khi trẻ trả lời được là cây khê tôi đưa ra yêu cầu để trẻ quan sát và tìm 
xem cây khế ở đâu?...
 Ví dụ: Chủ đề Quê Hương- Đất Nước- Bác Hồ cho trẻ quan sát nhận xét về 
quang cảnh làng xóm, quan sát tìm hiểu về nghề đan dọ tôm của quê hương 
 10 Không nên kéo dài thời gian quan sát bởi vì sẽ có thể làm phân tán sự 
tập trung của trẻ, trẻ rất rễ bị nhàm chán. Trẻ cần được hoạt động và kết thúc 
trong tâm trạng tích cực 
 * Thực hành trải nghiệm.
 Việc tổ chức cho trẻ được thực hành trải nghiệm với các thí nghiệm 
đơn giản luôn tạo cho trẻ sự hứng thú, kích thích trẻ tích cực hoạt 
động, phát triển ở trẻ tính tò mò, ham hiểu biết, thích khám phá, tìm tòi, phát triển 
óc quan sát, phán đoán và các năng lực hoạt động trí tuệ,....Chính vì vậy mà việc 
tổ chức cho trẻ được thực hành trải nghiệm là rất cần thiết.
 Ví dụ: Thí nghiệm vật chìm nổi trong nước.
 - Chuẩn bị một chậu nước, một vài vật khác nhau như: hòn sỏi, cái 
đinh, đồng xu, nắp nhựa, lá cây, thuyền giấy, mẩu gỗ...
 - Tiến hành: cô cho trẻ quan sát và cầm, sờ các vật đó rồi nhận xét dự 
đoán xem vật nào sẽ nổi, vật nào sẽ chìm khi thả vào nước.
 +Cho trẻ xếp thành 2 nhóm vật nổi và chìm theo dự đoán của trẻ.
 +Cho trẻ lần lượt thả các vật đó vào nước và quan sát, nhận xét, so sánh 
xem có giống như dự đoán ban đầu của trẻ không? Sau đó cô cho trẻ nhận xét 
và đưa ra đặc điểm của vật chìm nổi trong nước: những đồ vật nhẹ như: gô, 
xốp, giấy, nhựa thì nổi trong nước, ngược lại những chất liệu nặng như: sắt, 
thép, đá...thì chìm trong nước.
 Có thể tổ chức cho trẻ trải nghiệm thực tế qua các hoạt động như: Hoạt 
động dã ngoại, tham quan thực tế, tổ chức cho trẻ tham gia trải nghiệm công 
việc của người bán và mua hàng qua các buổi hội chợ không những tạo 
được hứng thú mà còn mở rộng vốn hiểu biết thực tế của trẻ. Mà qua đó tạo 
mối quan hệ gắn kết giữa trẻ với trẻ, giữa trẻ với cô giáo.
 11 
 Hình ảnh: Trẻ tham gia hoạt động ngoại khóa tại công viên Hoàng Hoa Thám.
 3.4. Biện pháp 4: Lựa chọn đa dạng các vận động và trò chơi. 
 Tổ chức hoạt động ngoài trời không những để trẻ được tìm hiểu, khám 
phá về thế giới tự nhiên mà còn tạo điều kiện để trẻ được vui chơi, vận động 
một cách tự do và thoải mái. Vì vậy cần sưu tầm một số vận động và trò chơi 
cho trẻ hoạt động ngoài trời phù hợp để tạo sự đa dạng và hứng thú cho trẻ 
khi chơi như:
 * Các trò chơi phát triển giác quan:
 Trò chơi phát triển thính giác cho trẻ: qua trò chơi tai ai thính cho trẻ 
lắng nghe tiếng động, tiếng gió thổi, tiếng kêu ở đâu, lá rụng, chim hót đoán 
xem tiếng động gì, . Trò chơi phát triển khứu giác: ngửi mùi hoa, mùi cỏ. 
Cảm nhận ánh nắng mặt trời, qua trò chơi ai tinh mắt, đoán vật bằng tay.
 * Các trò chơi tăng cường nhận thức của trẻ:
 Trẻ mầm non, tư duy trực quan hành động chiếm ưu thế. Trẻ nhận biết 
tích cực qua tiếp xúc, tìm hiểu các đồ dùng đồ chơi và các nguyên vật liệu, 
các hoạt động tìm hiểu cây cối, con vật, hiện tượng tự nhiên . Chơi chính là 
con đường chủ yếu để trẻ nhận thức thế giới xung quanh. Trẻ chơi không chỉ 
là để giải trí mà là để học, để tìm hiểu, khám phá thế giới xung quanh. Vì vậy 
mà cần đa dạng các trò chơi nhận thức cho trẻ như:
 12 Trẻ chơi với cát, nước, sỏi, phấn vẽ, đất đá để biết được đặc điểm tính 
chất của chúng.
 Hình ảnh: Trẻ chới với sỏi, cát, nước.
 Chơi với lá cây như: xếp lá thành những hình dạng khác nhau theo trí 
tưởng tượng của trẻ như hình bông hoa, căn nhà, con bướm Trẻ có thể dùng 
rơm để bện thành hình con gà, dùng bèo để làm con lơn, làm thuyền bè...Qua 
đó làm phong phú trí tưởng tượng cho trẻ.
 Trẻ tham gia trồng cây và chăm sóc vườn cây, vườn rau của trường 
như: quan sát sự thay đổi hàng ngày của vườn rau, cây xanh và phân loại 
chúng: nhóm có hoa, nhóm không có hoa, nhóm ăn quả, nhóm rau ăn lá, 
ăn củ, ăn quả .Qua những hoạt động này không những phát triển tư duy, 
kỹ năng lao động của trẻ mà còn giúp trẻ biết vai trò của cây cối, hoa quả 
rau với cuộc sống con người. Từ đó, trẻ có ý thức chăm sóc và bảo vệ cây 
xanh, vườn rau...Vì vậy giáo viên cần tận dụng các điều kiện sẵn có để tổ 
chức cho trẻ tham gia các hoạt động trải nghiệm lao động thực tế vừa sức 
với trẻ. Trong quá trình tổ chức cô nên trò chuyện cùng trẻ và hướng dẫn 
trẻ để trẻ có những hành vi ứng xử đúng đắn. Rèn cho trẻ cách giao tiếp 
 13 ứng xử phù hợp với thiên nhiên, biết tôn trọng người lao động làm vườn, 
trồng rau 
 Hình ảnh: Trẻ trải nghiệm chăm sóc vườn rau.
 * Các trò chơi giúp phát triển vận động ở trẻ khi tham gia hoạt động 
ngoài trời.
 Chơi ngoài trời với các trò chơi vận động giúp trẻ phát triển thể chất, sự 
linh hoạt, nhanh hẹn, khéo léo. Vì vậy, giáo viên cần tận dụng tối đa các trò 
chơi vận động cho trẻ như: tận dụng các đồ chơi sẵn có trong trường như: cầu 
trượt, đu quay, xích đu, thang thể dục, các vận động bò trườn, tung ném, đi 
lên xuống bậc, bật nhảy qua vật cản...
 Tổ chức cho trẻ chơi một số trò chơi sinh hoạt tập thể đơn giản như: trò 
chơi kết bạn, trời nắng trời mưa, bắn súng, đổi chỗ cho bạn, Các trò chơi 
dân gian như: ném còn, lộn cầu vồng, thả đỉa ba ba, kéo co, nhảy bao bố...
 Tổ chức trẻ cùng làm với cô một số đồ dùng phục vụ cho các trò chơi 
đơn giản rèn luyện sự khéo léo, tạo niềm vui, hứng thú và đặc biệt mối quan 
hệ giữa cô và trẻ, giữa trẻ với trẻ hiểu nhau hơn, trẻ biết quan tâm nhường 
nhịn nhau. 
 14 Ví dụ: quả cầu làm từ dây nilon, lông gà và nắp nhựa, xiên các lọ sữa 
su su thành cổng chui, làm vòng để trẻ chơi bật qua vòng....
 Phấn vẽ hoăc bất cứ những dụng cụ cho trẻ học giờ thể dục cũng có thể 
tận dụng cho trẻ hoạt động ngoài trời cũng là một hình thức ôn luyện kỹ năng 
vận động cho trẻ giúp rèn luyện sự linh hoạt, khéo léo của đôi bàn tay.
 * Vận dụng, sưu tầm đồng dao, ca dao, hò, vè, câu đố ứng dụng vào trò 
chơi nhằm phát huy tính tích cực chủ động của trẻ.
 Qua những câu hò, vè tạo được sự vui tươi, phấn khởi, kích thích hứng 
thú của trẻ khi hoạt động. 
 Ví dụ: vừa hát vừa vui vẻ nhặt lá vàng rơi hay thích thú khi vẽ những lá 
vàng mà trẻ đã nhặt được trong sân trường. Qua đó giúp trẻ phát triển ngôn 
ngữ, rèn luyện cho trẻ phát âm chuẩn hơn và nhận thức được phải giữ gìn bảo 
vệ môi trường.
 Ve vẻ vè ve Nhặt lá bỏ giỏ
 Nghe vè bé đố Nhanh tay bạn ơi
 Để sân trường sạch Thi ai nhặt sạch
 Bé phải làm gì? Nhặt sạch nhặt sạch
 Thi ai vẽ khéo 
 Bé vẽ gì nào?...
 3.5. Biện pháp 5: Tận dụng các điều kiện, nguyên vật liệu sẵn có 
phục vụ cho hoạt động chơi tự do của trẻ. 
 Trẻ “Học mà chơi-chơi mà học”. Cho nên trong quá trình tổ chức cho 
trẻ tham gia vào các trò chơi tự do khi hoạt động ngoài trời cần linh hoạt, 
sáng tạo sưu tầm, thu thập các vật liệu sẵn có trong thiên nhiên để trẻ chơi 
như: cát, sỏi, nước, lá cây . Vừa đem lại sự thoải mái, gần gũi cho trẻ với 
thế giới tự nhiên, vừa kích thích sự tò mò, tính sáng tạo của trẻ.
 Ví dụ: Chủ đề thực vật cho trẻ nhặt lấy lá cây rụng, xé dán thành hoa.
 15 Hình ảnh: Trẻ xé dán làm hoa từ lá cây.
 Ví dụ: Chủ đề Giao thông lấy bèo, giấy, lá cây cho trẻ làm thuyền bè . 
Chủ đề động vật tôi tận dụng những chiếc lá rụng cho trẻ làm con trâu, lấy bèo 
cho trẻ làm con lợn, rơm để trẻ làm con gà, lá chuối làm con mèo 
 Hình ảnh: Trẻ làm con lợn, con trâu từ bèo và lá cây.
 16 Từ những trò chơi tuy rất đơn giản nhưng không những rèn luyện sự 
 khéo léo, linh hoạt của đôi bàn tay trẻ mà còn phát huy tính sáng tạo, sự 
 hứng thú cho trẻ khi tham gia vào hoạt động. Qua đó giúp trẻ hiểu rỏ hơn 
 về ý nghĩa và vai trò của thiên nhiên trong cuộc sống hàng ngày và ý thức
giữ gìn, bảo vệ môi trường.
 3.6. Biện pháp 6: Học hỏi nâng cao trình độ chuyên môm của bản thân 
 Đối với một người giáo viên cần phải học tập để nâng cao trình độ 
chuyên môn của bản thân là việc làm không thể thiếu. Chúng ta phải luôn 
thay đổi, tìm tòi sáng tạo ra những hình thức, phương pháp hay để truyền thụ 
tri thức đến cho trẻ một cách tích cực và chủ động.
 Luôn học tập qua sách báo, đồng nghiệp để nắm bắt sự đổi mới của quá 
trình hoạt động và học hỏi kinh nghiệm tổ chức hoạt động ngoài trời cho trẻ 
để có kiến thức sâu đáp ứng được yêu cầu ham học hỏi, khám phá của trẻ.
 Luôn có ý thức tìm tòi và sưu tầm những trò chơi mới lạ, những đề tài 
khám phá hay để hướng trẻ quan sát thử nghiệm .
 Sưu tầm lựa chọn và tận dụng sáng tạo các nguyên vật liệu đơn giản, dễ 
kiếm, gần gũi xung quanh trẻ mà hiệu quả và nâng cao yêu cầu từ trò chơi đó.
 Luôn tìm hiểu để nắm bắt được nhu cầu, hứng thú của trẻ. Tôn trọng ý 
kiến của trẻ từ đó giáo viên có thể dễ dàng điều chỉnh nội dung, cách thức 
hướng dẫn và tổ chức hợp lý để gây hứng thú cho trẻ. Lôi cuốn trẻ tích cực 
tham gia vào hoạt động. Giúp trẻ phát triển theo mục tiêu chương trình chăm 
sóc giáo dục mầm non mới.
 3.7. Biện pháp 7: Ttuyên truyền đến các bậc phụ huynh cùng phối 
hợp làm tốt công tác tổ chức hoạt động ngoài trời cho trẻ.
 Để việc tổ chức hoạt động ngoài trời cho trẻ đạt hiệu quả cao hơn, lôi 
cuốn được sự tham gia của các bậc phụ huynh thì cần phải làm tốt công tác 
tuyên truyền phối hợp vận động các bậc phụ huynh cùng tham gia hỗ trợ giáo 
viên như: tuyên truyền, hướng dẫn các bậc phụ huynh khi ở nhà có thể gợi ý 
 17 trẻ nhận xét về các sự vật, hiện tượng xung quanh như: nhà mình có những 
con vật gì? Có những cây hoa gì? Và chúng có đặc điểm gì nổi bật?...
 Gợi ý phụ huynh nếu có điều kiện khi cho trẻ đi chơi công viên hay du 
lịch, gợi ý trẻ quan sát và nhận xét về các sự vật, hiện tượng tự nhiên để mở 
rộng vốn hiểu biết của trẻ. Từ những việc làm đó thì khi cô giáo tổ chức cho 
trẻ tham gia các hoạt động ngoài trời trẻ có kinh nghiệm và sự hiểu biết hơn.
 Vận động phụ huynh ủng hộ để xây dựng môi trường hoạt động cho 
trẻ thêm sinh động và phong phú như: vận động phụ huynh ủng hộ các loại 
cây, hoa để làm phong phú thêm môi trường cho trẻ quan sát. Các nguyên 
vật liệu phế thải đề chơi các trò chơi tự do. Thu hút phụ huỳnh ủng hộ kinh 
phí và cùng tham gia chuẩn bị, tổ chức các buổi dã ngoại, hội chợ cho trẻ. 
Qua đó, giúp phụ huynh biết được nhu cầu và hứng thú của trẻ khi tham gia 
các hoạt động trải nghiệm thực tế 
 3.8. Biện pháp 8: Làm tốt công tác tham mưu với cấp trên và các ban 
ngành đoàn thể.
 Làm tốt công tác xã hội hóa đến các ban ngành đoàn thể để tuyên truyền 
vận động và mua sắm thêm các trang thiết bị cho trẻ hoạt động ngoài trời.
 Tham mưu với ban giám hiệu nhà trường bổ sung thêm các trang thiết 
bị cần thiết và xây dựng môi xanh- sạch- đẹp cho trẻ hoạt động.
 Đặc biệt là một đảng viên trong các buổi họp chi bộ tôi đã mạnh dạn 
đưa ra ý kiến đề nghị lên Đảng ủy, HĐND, UBND xã Song Khê sớm có kế 
hoạch giải phóng mặt bằng đề mở rộng diện tích trường tạo điều kiện cho 
trường tập trung về một khu, có đủ khuôn viên để xây dựng và bố trí các khu 
vui chơi như: Khu vui chơi cát nước, khu vui chơi vận động, vườn cổ tích, 
chợ quê.... để cho trẻ có cơ hội được vui chơi và trải nghiệm phong phú khi 
hoạt động ngoài trời để việc tổ chức các hoạt động ngoài trời cho trẻ đạt hiệu 
quả cao.
 Tóm lại để việc tổ chức “Hoạt động ngoài trời” đạt hiệu quả như mong 
muốn, phát huy tôi tích tích cực, chủ động sáng tạo cho trẻ và rèn luyện các 
 18 kỹ năng cần thiết cho trẻ trong cuộc sống cần phải có sự vận dụng linh hoạt 
các biện pháp khác nhau. 
 III. KẾT QUẢ VÀ ỨNG DỤNG.
 1. Kết quả.
 Với việc xây dựng kế hoạch tổ chức thực hiện cùng với việc vận dụng 
một cách linh hoạt, sáng tạo các biện pháp trên khi tổ chức cho trẻ tham gia 
hoạt động ngoài trời. Tôi đã áp dụng thực tiễn vào lớp mẫu giáo 5-6 tuổi B 
trường mầm non Song Khê mà tôi phụ trách và đã đạt được kết quả đáng kể 
như sau:
 Bảng tổng hợp so sánh kết quả khảo sát, đánh giá trẻ trước và sau khi 
áp dụng các biện pháp trên như sau:
 Trước khi áp dụng các Sau khi áp dụng các 
 phương pháp trên phương pháp trên
 Nội dung
 (Tổng số trẻ 28) (Tổng số trẻ 28)
 1.Sự tự tin 15/28=53,6% 26/28=92,9%
 2. Khả năng giao tiếp của trẻ 17/28=62,1% 27/ 28= 96%
 3.Trẻ tò mò ham hiểu biết 16/28=57,1% 27/28=96%
 4. Trẻ thể hiện về một số hiểu 
 14/28=50% 26/28=92,9%
 biết về thế giới xung quanh
 * Giá trị của sáng kiến kinh nghiệm.
 Các biện pháp đảm bảo tính khoa học, tính mới, tính thực tiễn nên rất 
gần gũi với trẻ, phù hợp với nhận thức, nhu cầu hứng thú của trẻ nên đã được 
áp dụng trong trường Mầm non Song Khê nói riêng đạt hiệu quả tốt và có thể 
áp dụng rộng rãi với các trường Mầm non trong và ngoài tỉnh để việc tổ chức 
hoạt động ngoài trời cho trẻ đat hiệu quả tích cực.
 19 * Ý nghĩa của sáng kiến.
 Việc xây dựng kế hoạch và áp dụng một số biện pháp tổ chức hoạt động 
ngoài trời cho trẻ 5-6 tuổi tại trường Mầm non song khê có ý nghĩa rất lớn đối với 
việc chăm sóc, giáo dục trẻ theo hướng giáo dục lấy trẻ làm trung tâm.
 * Về phía trẻ.
 - Các kỹ năng của trẻ được phát triển rõ rệt như:
 + Kỹ năng quan sát, so sánh, phán đoán, phân loại 
 + Kỹ năng hợp tác làm việc theo nhóm.
 + Kỹ năng thực hành trải nghiệm.
 + Kỹ năng trình bày các hiểu biết của mình một cách khoa học và lưu loát.
 Trẻ đã biết được một số kiến thức cơ bản về tự nhiên và xã hội. Trẻ nhận 
thức được tốt hơn về tầm quan trọng của thiên nhiên, các mối quan hệ của 
thiên nhiên với xã hội và con người. Từ đó trẻ có ý thức hơn trong việc giữ 
gìn và bảo vệ thiên nhiên, môi trường. Biết ứng xử phù hợp với các mối quan 
hệ trong xã hội và với môi trường.
 *Về phía giáo viên.
 Giáo viên có những kiến thức cơ bản về tự nhiên và xã hội. Nắm 
vững được mục tiêu và những yêu cầu cần đạt được khi tiến hành tổ chức 
cho trẻ tham gia các hoạt động ngoài trời. Từ đó có kỹ năng phối hợp sử 
dụng linh hoạt các phương pháp, luôn có ý thức trong việc đổi mới 
phương pháp, hình thức tổ chức cho trẻ hoạt động ngoài trời theo hướng 
tích cực các hoạt động của trẻ. Phát huy hiệu quả của việc giáo dục “Lấy 
trẻ làm trung tâm”.
 Cô giáo cần có lòng say mê khám phá, tìm hiểu về các sự vật hiện tượng tự 
nhiên thể hiện trong mọi hoạt động làm gương sáng cho trẻ noi theo và lôi cuốn 
trẻ vào các hoạt động khám phá, tìm hiểu về thế giới xung quanh trẻ...
 Cô luôn tạo cho trẻ môi trường học tập “Học mà chơi - chơi mà học”. 
Luôn động viên khích lệ kịp thời và giúp trẻ rèn luyện các kỹ năng hoạt động, 
 20