Sáng kiến kinh nghiệm Phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 – 6 tuổi thông qua hoạt động dạy trẻ kể chuyện sáng tạo

docx 11 trang huynhson 06/06/2026 490
Bạn đang xem tài liệu "Sáng kiến kinh nghiệm Phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 – 6 tuổi thông qua hoạt động dạy trẻ kể chuyện sáng tạo", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên.

Tóm tắt nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 – 6 tuổi thông qua hoạt động dạy trẻ kể chuyện sáng tạo

Sáng kiến kinh nghiệm Phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 – 6 tuổi thông qua hoạt động dạy trẻ kể chuyện sáng tạo
 SKKN“ phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 – 6 tuổi thông qua hoạt động dạy trẻ kể chuyện 
sáng tạo”
 1. Lý do chọn đề tài
 Giáo dục mầm non là mắt xích đầu tiên của hệ thống giáo dục quốc dân. Mục đích 
của giáo dục mầm non nói chung và phát triển ngôn ngữ cho trẻ nói riêng là sự phát 
triển toàn diện cho trẻ, hình thành ở trẻ những cơ sở ban đầu nhân cách con người mới 
XHCN Việt Nam. Trong đó việc nâng cao chất lượng hoạt động làm quen văn học 
chiếm một vị trí quan trọng phát triển ngôn ngữ cho trẻ.
 Thông qua việc thực hiện việc đọc ca dao, đồng dao, đọc thơ, kể chuyện cho trẻ 
nghe, dạy trẻ kể lại truyện, dạy trẻ đọc thơ diễn cảm, dạy trẻ đóng kịch, dạy trẻ kể 
chuyện sáng tạo, tạo cho trẻ hứng thú học tiếng mẹ đẻ ở lớp một sau này.
 Mặc dù chuyên đề nâng cao chất lượng hoạt động làm quen với văn học đã được 
triển khai từ nhiều năm, nhà trường đã tạo điều kiện cho các nhóm lớp thực hiện chuyên 
đề nhưng chất lượng chuyên đề của trường chưa cao. Đứng trước tình hình đó tôi luôn 
suy nghĩ phải làm gì để việc thực hiện chuyên đề hoạt động làm quen văn học đạt kết 
quả cao nhất. Đó là lý do thôi thúc tôi chọn đề tài này.
 Phát triển ngôn ngữ cho trẻ là một trong những mục tiêu quan trọng nhất
Của giáo dục mầm non. Ngôn ngữ là công cụ để trẻ giao tiếp, học tập và vui chơi.Ngôn 
ngữ giữ vai tò quyết định sự phát triển của tâm lý trẻ em. Bên cạnh đó ngôn ngữ còn là 
phương tiện để giáo dục trẻ một cách toàn diện bao gồm sự phát triển về đạo đức, tư 
duy nhận thức và các chuẩn mực hành vi văn hóa.
 Đối với trẻ mầm non nói chung và trẻ 5 – 6 tuổi nói riêng, trẻ rất nhậycảm với nghệ 
thuật ngôn từ. Âm điệu, hình tượng của các bài hát ru, đồng dao, ca dao, dân ca sớm đi 
vào tâm hồn tuổi thơ. Những câu chuyện cổ tích, thần thoại đặc biệt hấp dẫn trẻ. Chính 
vì vậy cho trẻ tiếp xúc với văn học và đặc biệt là hoạt động dạy trẻ kể chuyện sáng tạo 
là con đường phát triển ngôn ngữ cho trẻ tốt nhất, hiệu quả nhất.
 Thông qua việc trẻ kể chuyện sáng tạo giúp trẻ phát triển năng lực tư duy, trí tưởng 
tượng, sáng tạo, biết yêu quý cái đẹp, hướng tới cái đẹp. Khi trẻ kể chuyện, ngôn ngữ 
của trẻ phát triển, trẻ phát âm rõ ràng mạch lạc, vốn từ phong phú. Trẻ biết trình bầy ý 
kiến, suy nghĩ, kể về một sự vật hay sự kiện nào đó bằng chính ngôn ngữ của trẻ.
 Trường mầm non Song Khê đã và đang thực hiện tốt việc chăm sóc giáo dục trẻ theo 
mầm con mới lấy trẻ làm chung tâm. Việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ là một trong 
những mục tiêu phát triển toàn diện cho trẻ mầm non. Do vậy là giáo viên phụ trách lớp 
5 – 6 tuổi tôi đã nhận thức rõ được tầm quan trọng của việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ. 
Đặc biệt là thông qua hoạt động kể chuyện sáng tạo. Từ đó tôi đã đi sâu nghiên cứu và tìm ra một số biện pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ thông qua hoạt động làm quen văn 
học qua kể chuyện sáng tạo.
2. Nội dung sáng kiến kinh nghiệm
2.1. Cơ sở lý luận 
 Trong chương trình giáo dục mầm non, hoạt động học của trẻ rất phong phú, đa dạng 
với nhiều hoạt động học khác nhau và được tổ chức với nhiều hình thức ...một cách linh 
hoạt để giúp trẻ lĩnh hội tri thức, phát triển kỹ năng của hoạt động học theo nội dung của 
chủ đề. Trong đó hoạt động làm quen văn học chiếm một vị trí quan trọng trong chương 
trình chăm sóc giáo dục trẻ. Làm quen văn học nhằm tạo tiền đề cho việc phát triển ngôn 
ngữ, phát triển trí tưởng tượng, phát triển nhân cách, phát triển tình cảm và kỹ năng xã hội, 
phát triển thẩm mỹ cho trẻ; chuẩn bị cho trẻ vào học ở lớp một. Trẻ được tiếp xúc với tác 
phẩm văn học từ rất sớm: Từ khi lọt lòng mẹ trẻ đã được nghe những câu ru thấm đợm tình 
người. Lớn hơn một chút trẻ được sống trong thế giới kỳ diệu của những câu chuyện thần 
thoại, truyền thuyết, cổ tích..., những ước mơ của trẻ cứ thế chắp cánh bay xa... Thông qua 
hoạt động cho trẻ làm quen văn học, giúp trẻ có được vốn hiểu biết, vốn từ nhất định và tạo 
cho trẻ tâm thế vững vàng khi bước vào lớp một.
 Mặt khác, để phù hợp với nhu cầu ngày càng đi lên của xã hội, hòa nhập với xu thế 
phát triển giáo dục trong khu vực và trên thế giới, đáp ứng với chương trình tiểu học thì 
giáo dục mầm non càng cần phải nâng cao chất lượng hiệu quả giáo dục theo hướng 
giáo dục mầm non, xóa bỏ phương thức dạy học cũ rập khuôn, thụ động, chú trọng phát 
huy tính tích cực của trẻ, giúp trẻ có cơ hội được tìm tòi, khám phá, trải nghiệm... trên 
khả năng và vốn hiểu biết của trẻ. Trên cơ sở đó Bộ Giáo dục và đào tạo - Vụ Giáo dục 
mầm non đã có chủ trương thực hiện chương giáo dục mầm non, đặc biệt là chỉ đạo 
thực hiện chuyên đề nâng cao chất lượng làm quen văn học ở trường mầm non.Sự phát 
triển ngôn ngữ của trẻ là một quá trình từ thấp đến cao với các giai đoạn mang những 
đặc trưng khác nhau tùy thuộc vào độ tuổi của trẻ.
 Trẻ 5 – 6 tuổi sự phát triển ngôn ngữ mạch lạc chịu ảnh hưởng lớn của việc tích cực hóa 
vốn từ, ngôn ngữ của trẻ đã trở nên được mở rộng hơn, có ý trật tự hơn, mặc dù cấu trúc còn 
chưa hoàn thiện. Khả năng nói trình bày ý nghĩa, hiểu ngôn ngữ hoàn cảnh của trẻ cũng đã 
bắt đầu phát triển. Bằng các hình tượng văn học mở ra cho trẻ cuộc sống với xã hội và thiên 
nhiên, cac mối quan hệ qua lại của con người. Những hình tượng đó giúp trẻ nhận thức được 
tính rõ ràng, chính xác của từ ngữ trong tác phẩm văn học.
 Với nhiệm vụ khơi dậy ở trẻ tình yêu đối với từ ngữ nghệ thuật thông qua cách đọc 
kể diễn cảm, cao hơn nữa là biết dùng ngôn ngữ của mình để kể chuyện sáng tạo, trẻ 
phải tự nghĩ ra một nội dung câu chuyện, tạo ra cấu trúc logic được thể hiện trong hình 
nói tương ứng (lời nói kết hợp sử dụng đồ dùng trực quan). Yêu cầu này đòi hỏi trẻ phải có vốn từ phong phú, các kỹ năng tổng hợp, kỹ năng 
truyền đạt ý nghĩ của mình một cách chính xác, tập trung chú ý và nói biểu cảm. Những 
kỹ năng này trẻ lĩnh hội được trong quả trình nhận thức có hệ thống bằng con đường 
luyện tập thường xuyên hàng ngày. Từ những cơ sở lý luận trên tôi đã đi sâu nghiên cứu 
đề tài “ phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 – 6 tuổi thông qua hoạt động dạy trẻ kể chuyện 
sáng tạo” nhằm đáp ứng nhu cầu nhận thức của trẻ mầm non hiện
2.2. Thực trạng của vấn 
 Qua thực tế giảng dậy, kết quả học tập của trẻ không cao, trẻ thường tham gia vào 
hoạt động làm quen văn học một cách thụ động chưa phát huy hết khả năng, sự sáng tạo 
và không tham gia tích cực hoạt động. Tôi thấy % trẻ biết kể chuyện sáng tạo còn rất 
thấp. Vì vậy tôi thường xuyên chú trọng tổ chức hoạt động cho trẻ kể chuyện sáng tạo 
theo các chủ điểm. Tuy nhiên trong quá trình thực hiện tôi đã gặp một số thuận lợi và 
khó khăn sau:
2.2.1. Thuận lợi
 - Bản thân là giáo viên có trình độ cuẩn về chuyên môn, nhiệt tình,yêu nghề mến trẻ. 
Có khả năng đọc kể diễn cảm cho trẻ nghe và biết định hướng cho trẻ kể chuyện sáng 
tạo có hiệu quả, tạo được môi trường hoạt động ở lớp tương đối phong phú.
- Được sự quan tâm tạo điều kiện của ban giám hiệu nhà trường, đầu tư về cơ sở vật 
chất tương đối đầy đủ và lớp tôi được chọn làm điểm cho khối.
- Ban giám hiệu đã thường xuyên tổ chức bồi dưỡng chuyên môn và các đợt lên 
chuyênđề văn học, hội thi đồ dùng đồ chơi cho chị em đồng nghiệp học tập và rút kinh 
nghiệm.
- Được sự tín nhiệm cà tin cậy của các bậc phụ huynh.
2.2.2. Khó khăn
 - Số trẻ trong lớp quá đông, một số trẻ mới đi học chưa có nề nếp học tập cũng nhu 
kiến thức của trẻ còn hạn chế, nên gặp nhiều khó khăn trong việc tổ chức hoạt động cho 
trẻ kể chuyện sáng tạo.
 - Cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ cho chuyên đề hoạt động làm quen văn học 
còn thiếu và chưa được chú trọng đúng mức
 - Đồ dùng trực quan còn ít chưa đa dạng phong phú, thẩm mỹ chưa đạt, giá trị sự 
dụng chưa cao . Đặc biệt là đồ dùng cho trẻ hoạt động còn ít.
 - Phụ huynh phần lớn là lao động nghèo, nên rất khó khăn trong việc hỗ trợ đóng góp 
kinh phí để tạo góc hoạt động văn học cho trẻ. - Khi dạy trẻ kể chuyện sáng tạo giáo viên cưa tích hợp được nhiều môn học khác và 
đàu tư sưu tầm các câu chuyện ngoài chương trình.
 Điều đó dẫn đến thực trang:
+ Chỉ có 20% trẻ biết kể chuyện sáng tạo do vốn từ của trẻ còn ít, ngôn ngữ nói chưa 
mạch lạc.
+ 40% trẻ nói được câu phức.
+ 20% trẻ hứng thú tham gia vào kể chuyện sáng tạo.
+ 55% trẻ phát âm rõ mạch lạc.
 Để khắc phục và giải quyết thực trạng trên tôi đã suy nghĩ và tìm ra biện một số biện 
pháp giúp trẻ hứng thú kể chuyện sáng tạo.
2.3. Các biện pháp đã tiến hành để giả quyết vấn đề
2.3.1. Biện pháp 1: Tạo môi trường hoạt động cho trẻ kể chuyện sáng tạo.
 Tạo môi trường cho trẻ hoạt động là rất cần thiết cho chương trình đổi mới.
 Hiện nay, nếu cô tạo được môi trường cho trẻ hoạt động tốt thì sẽ kích thích trẻ phát 
triển ngôn ngữ, tham gia vào hoạt động tốt thì sẽ kích thích trẻ phát triển ngôn ngữ, 
tham gia vào các hoạt động và kết quả đạt được rất cao. Vì thế ngay từ đầu năm học 
tôi đã đi sâu vào môi trường bằng cách đưa hình ảnh nhân vật của câu chuyện nổi bật 
vào góc văn học và một số bộ truyện tranh ngoài chương trình để đưa vào giảng dậy, 
vận động phụ huynh đóng góp truyện tranh đưa góc văn học cho trẻ hoạt động thường 
ngày. Những câu chuyện được thể hiện trên các mảng tường trong không gian to đã 
giúp trẻ dễ tri giác, trẻ được thảo luận, bàn bạc về câu chuyện đó. Từ đó trẻ biết vận 
dụng những kiến thức đó vào kể chuyện sáng tạo một cách dễ dàng. Ngoài việc tạo 
những bức tranh trên mảng tường, những tập truyện tranh chữ to tôi còn đi sâu làm một 
số đồ dùng trực quan cho trẻ hoạt động như: một số con rối dẹt có bánh xe, có có cử 
động tay chân và tận dụng những truyện tranh cũ, những sản phẩm vẽ của trẻ, cắt dán 
bồi bìa cứng cho trẻ ghép tranh hể chuyện sáng tạo hoặc cắt rời các con vật cho trẻ tự 
chọn các con vật đó để kể chuyện sáng tạo theo ý tưởng của mình.
 Điều đặc biệt hơn nữa tôi đầu tưu suy nghĩ và làm ra các loại rối tay cho trẻ hoạt 
động. Thực tế tôi nhận thấy đồ dùng làm bằng rối tay hầu như ở các lớp không có cho 
trẻ hoạt động, qua nghiên cứu tìm tòi tôi đã vận dụng làm từu các quả bóng, chổi rơm, 
đĩa nhựa đồ chơi để làm mặt con rối sau đó dùng vải học len móc làm váy, thân tay 
để khi trẻ sử dụng không bị thô và cứng. Các khuôn mặt có thể thay đổi tùy theo nội 
dung, nhận vật của câu chuyện trẻ kể. Qua cách nghĩ và làm như vậy tôi đã tạo ra một góc văn học với đầy đủ chủng loại 
về đồ dùng trực quan đa dạng phong phú, đã giúp trẻ hứng thú tham gia vào hoạt động 
và nhiều ý tưởng hay khi trẻ kể chuyện sáng tạo.
 Bên cạnh đó trong giờ hoạt động ngoài trười tôi còn tận dụng những bức tranh tường 
ở trong tường bằng cách gợi mở cho trẻ cùng nhau kể chuyện vè những bức tranh đó 
hoặc có các con vật trong sân trường tôi cũng gợi mở cho trẻ thi nhau kẻ chuyện về các 
con vật đó hình thức này đã giúp trẻ có nhiều ý tưởng sáng tạo hay và có ý thức thi 
đua để đạt kết quả tốt.
 Tạo môi trường cho trẻ kể chuyện sáng tạo là một việc vô cùng quan trọng bởi nó là 
chỗ dựa, là cơ sở vững chắc cho trẻ kể chuyện sáng tạo. Đòi hỏi cô giáo phải biết tạo 
cảm xúc cho trẻ bằng các con vật ngộ nghĩnh,đáng yêu,đồng thời cũng phải biết hướng 
lái, gợi mở cho trẻ có cảm xúc tích cực khi tham gia hoạt động kể chuyện sáng tạo. Qua 
nội dung các bức tranh, các nhân vật, các con rối trẻ được xem và nói lên nhận xét của 
mình về đồ dùng đó. Như vậy ngôn ngữ của trẻ được phát triển một cách phong phú và 
đa dạng.
2.3.2. Biện pháp 2: Dạy trẻ cách sử dụng nhân vật phù hợp với ngôn ngữ lời kể 
sáng tạo.
 Bên cạnh một môi trường hoạt động với đầy đủ các laoij đồ dùng trực qaun đa dạng 
phong phú, thu hút sự hứng thú tham gia kể chuyện sáng tạo của trẻ thì chúng ta còn 
phải dạy trẻ cách sử dụng nhân vật phù hợp với ngôn ngữ lời kể sáng tạo.
 Khi dạy trẻ sáng tạo tôi đã chuẩn bị cho trẻ những tập chuyện tranh sưu tầm bằng 
cách đọc kể cho trẻ nghe ở các giờ đón, giờ trả trẻ và giờ chơi hàng ngày. Đây là hình 
thức cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học, là cơ sở cho trẻ có kiến thức vững vàng khi 
thực hiện kể chuyện sáng tạo. Qua cách làm quen như vậy trẻ biết đánh giá, nhận xét về 
đặc điểm tính cách của các nhân vật thông qua ngôn ngữ nói của mình.
 Ví dụ: Gà con xinh đẹp đáng yêu, sói già gian ác, bà tiên ông bụt thì tốt bụng, còn 
phù thuỷ thì độc ác.
 Bên cạnh đó tôi còn định hướng cho trẻ quan sát các tranh chuyện, cho trẻ xem qua 
đĩa hình các câu chuyện. Đồng thời kết hợp tri giác với đàm thoại giữa cô và trẻ, giúp 
trẻ nhận xét đánh giá nội dung truyện một cách chính xác và nói lên ý tưởng của mình 
qua sự nhận thức.
 Tôi dạy trẻ kể chuyện theo từng nhóm, theo thời gian thực hiện mooyj tuần hoặc hai 
tuần, kết hợp lồng ghép các môn học khác, các trò chơi để củng cố và khắc sâu kiến 
thức, mở roonngj vốn hiểu biết về thế giới xung quanh cho trẻ.
 Sau đây là một số cách dạy trẻ sử dụng trực quan. - Dạy trẻ sử dụng rối tay: dạy trẻ sủ dụng từng con một, kết hợp với lời nói, ngôn ngữ 
biểu cảm cùng với cách diễn rối qua cử động các con rối đi lại.
- Dạy trẻ ghép tranh kể chuyện: chọn những tranh mà trẻ thích ghép thành một dải câu 
chuyện sau đó kể từng tranh kết hợp với lời nói chỉ dẫn thông qua các nhân vật trong 
tranh.
- Dạy trẻ ghép các nhân vật kể chuyện: chọn những nhân vật mà trẻ thích, sau đó ghép 
các nhân vật với nhau tạo thành một câu chuyện theo ý tưởng của trẻ.
- Dạy trẻ kể chuyện bằng sa bàn: chọn những nhân vật mà trẻ thích kết hợp di chuyển 
các nhân vật đó trên sa bàn. Nói đến đau đưa nhân vật ra đến đó, lời kể đi theo nhân 
vật sử dụng.
 Qua cách dạy trẻ tôi đã tiến hành tổ chức một giờ hoạt động có chủ đích kể chuyện 
sáng tạo, chủ điêmt thế giới động vật như sau:
 * Bước 1: Hát bài “ Gà trống méo con và cún con”. Hỏi trẻ trong bài hát có những 
con vật gì.
 * Bước 2: Nghe cô kể mẫu chuyện sáng tạo của cô, cô sử dụng rối kể 1 lần. Đàm 
thoại với trẻ về câu chuyện của cô ( tên nhân vật, dặc điểm nhân vật, đặt tên câu 
chuyện).
 * Bước 3: Trẻ đi chọn đồ dùng trực quan mà trẻ thích. Cô gợi mở ý tưởng cho trẻ 
bằng cách mượn một con vật mà trẻ đã chọn và kể ngắn gọn vài câu để trẻ biết cách 
kể chuyện sáng tạo.
 * Bước 4: Trẻ kể chuyện sáng tạo theo nhóm,cá nhân. Cô cho trẻ dánh giá và nhận 
xét câu chuyện của bạn kể. Theo dõi cách sử dụng đồ dùng trực quan của trẻ để cô góp 
ý nhận xét.
 Qua cách làm này, bước đầu tôi đã thành công trong việc thực hiện dạy trẻ kể 
chuyện sáng tạo, giúp trẻ linh hoạt sử dụng đồ dùng trực quan kết hợp ngôn ngữ nói rõ 
ràng mạch lạc, có kỹ năng tổng hợp về “ mắt nhìn, miệng nói, tai nghe, tay sử dụng”.
 Sau đây là mootj số câu chuyện của trẻ khi thực hiện kể chuyện sáng tạo.
Câu chuyện “Con lợn nhựa của tôi” với đồ dùng là một con lợn nhựa được 1 trẻ thể 
hiện như sau:
+ Chủ nhật tớ được về thăm bà ngoại. Ở nhà bà tớ nuôi rất nhiều lợn, các con lợn rất 
to và ăn rất nhiều rau với cám. Thấy tớ thích con lợn đó,bà tớ liền mua cho tớ một con 
lợn, nhưng đó là con lợn nhựa. Con lợn nhựa của tớ nó chẳng ăn được gì mà nó chỉ 
giúp tớ cất tiền. Đến tết ai mừng tuổi là tớ cho vào con lợn nhựa này để gửi mẹ mau 
quần áo. Tớ rất yêu quý con lợn nhựa này của tớ. Câu chuyện “Bác voi tốt bụng” với đồ dùng từ con gà, con vịt, con voi từ sản phẩm vẽ 
 của trẻ bồi bìa cứng và làm rối tay, câu chuyện được 3 trẻ thể hiện như sau:
 + Bạn vịt bầu ơi có đồ chơi với tớ và gà trống không?
 + Ừ hôm nay trời đẹp chúng mình cùng đi chơi nhé.
 + Chúng mình đến vườn hoa kia chơi nhé! ở đó có nhiều đồ chơi thích lắm.
 + Hai bạn gà, vịt mải chơi đến khi trời tối không biết đường về nữa, cả hai cùng khóc hu hu 
 + Lúc đó bác voi xuất hiện và nói đừng khóc nữa lên đây bác đưa về.
 + Hai bạn cùng trèo lên lưng bác voi đưa về, từ đó hai bạn không giám đi chơi xa.
 Ở câu chuyện này ba trẻ sử dụng rối rất tốt. Các cháu đã biết két hợp với nhau sử 
 dụng các nhân vật phù hợp ăn khớp với lời kể. Ngôn ngữ của trẻ được thể hiện một 
 cách tụ nhiên và phong phú.
 Trong quá trình nghiên cứu và tiến hành kể chuyện sáng tạo đến nay ở lớp tôi đa số 
 trẻ đã kể chuyện sáng tạo theo ý tưởng của mình mà không cần sự gợi ý của cô.Từ 
 những việc làm đó không những trẻ sử dụng thành thạo đồ dùng trực quan về các con 
 vật mà còn biết vận dụng sử dụng đồ dùng trực quan ở các chủ đề khác.
 Thông qua các câu chuyện sáng tạo của trẻ, trẻ sử dụng các ngữ điệu ngắt, nghỉ để 
 truyền đạt thái độ, tình cảm của mình đối với tác phẩm. Trẻ bắt trước giọng kể diễn 
 cảm của cô, trẻ có thể hiểu được một từ dùng với đồ vật này lại có thể vào các đồ vật 
 khác nữa. Từ đó ngôn ngữ của trẻ phát triển mạnh mẽ, vốn từ được làm giàu thêm và 
 qua đó trẻ cảm nhận được sụ phong phú của ngôn ngữ mẹ đẻ.
2.3.3. Biện pháp 3: Lồng ghép các môn học khác khi dạy trẻ kể chuyện sáng tạo.
 Với lời kể diễn cảm, hấp dẫn đã làm rung động người nghe,nhưng biết tích hợp các 
 môn học khác thì còn hay hơn vì nó làm thay đổi không khí, làm thay đổi trạng thái 
 khi kể chuyện. Bằng những lời ca, lời đối thoại, những câu đố, những bài đồng dao, ca 
 dao hay một số trò cơi xen lẫn.
 Ví dụ: Bài thơ “ Thỏ bông bị ốm” , “ Ong và bướm”, “ Cá vàng bơi” hoặc cho trẻ 
 đọc thuộc các câu đố về con chó, con mèo, con lợn,con cá, con gà hay một số bài 
 đồng dao, ca dao “ Vè chim”, “ Đi cầu đi quán” 
 Âm nhạc là môn bổ trợ cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học, dễ gây ấn tượng cho 
 người xem,vì thế tôi cho trẻ hát thuộc các bài hát: “Thương con mèo”, “ Một con vịt”, 
 “ Đố biết con gì”, “ trời nắng trời mưa” giúp trẻ khi kể chuyện về con vật nào trẻ có 
 thể hát về các con vật đó phù hợp bới nội dung câu chuyện. Trò chơi là hình thức chuyển tiếp giữa các lần kể hay thay cho phần củng cố câu 
 chuyện mà các tiết dạy thường áp dụng. Tôi cho trẻ chơi một số trò chơi ở trạng động 
 như trò chơi: Mèo và chim sẻ, gà gáy vịt kêu, trời nắng trời mưa, cáo và thỏ 
 Việc tích hợp các môn học khác, các trò chơi vào cho trẻ kể chuyện sáng tạo là việc 
 cung cấp thêm một số kiến thức bổ trợ cho câu chuyện sinh động hơn. Ở lúa tuổi này 
 tâm lay của trẻ thường mau nhớ chóng quên. Vì vậy vào giờ đón trẻ tôi đưa trẻ vào 
 góc văn học để hướng dẫn trẻ kiến thức mới và củng cố kiến thức cũ. Đây lag hình 
 thức cho trẻ trải nghiệm những gì mình có sẵn và học tập ở cô và bạn, trẻ cảm thấy 
 thoải m,ái và tự tin hơn.
 Việc tích hợp các môn học khác cô giáo phải linh hoạt, lựa chọn nội dung câu 
 chuyện, giúp trẻ tham gia vào hoạt động một cách tích cực nhất và ngôn ngữ của trẻ 
 được phát triển mạnh mẽ nhất.
2.3.4. Biện pháp 4: Tuyên truyền kết hợp với phụ huynh.
 Như chúng ta đã thấy môi trường tiếp xúc của trẻ chủ yếu là gia đình và nhà trường. 
 Chính vì vậy việc kết hợp giữa gia đình và nhà trường là một biện pháp không thể 
 thiếu. Phụ huynh chính là nhân tố quyết định trong việc tạo nguồn nhiên liệu của góc 
 văn học để phát triển ngôn ngữ cho trẻ.
 Trong cuộc họp phụ huynh đầu năm tôi nêu tầm quan trọng của lĩnh vực phát triển 
 ngôn ngữ của trẻ, đặc biệt là thông qua hoạt động kể chuyện sáng tạo. hàng tháng tuyên 
 truyền với phụ huynh qua các biểu bảng nêu lên nội dung chủ điểm, về các câu chuyện 
 sáng tạo của cô và trẻ. Qua đó phụ huynh thấy được ngôn ngữ của trẻ phát triển như thế 
 nào và có biện pháp kích thích sự phát triển ngôn ngữ cho trẻ tại gia đình.
 Ví dụ: Cô trao đổi với phụ huynh về những câu chuyện sáng tạo trẻ đã kể, yêu cầu 
 phụ huynh về nhà cho trẻ kể lại câu chuyện đó hoặc kích thích trẻ kể các câu chuyện 
 khác. Như vậy ngôn ngữ của trẻ được phát triển một cách phong phú và đa dạng.
 Huy động phụ huynh đóng góp tiền ủng hộ tạo góc văn học hoặc thu nhặt những 
 nguyên vật liệu sẵn có, dễ tìm như báo họa mi, vải vun, len vụn, các vỏ hộp, mút 
 xốp kết hợp trong và ngoài giờ đón trả trẻ để trao đổi với phụ huynh.
 Có thể nói công tác tuyên truyền với phụ huynh là một việc làm rất quan trọng trong 
 việc dạy trẻ kể chuyện sáng tạo để phát triển ngôn ngữ cho trẻ.
2.4. Hiệu quả của vấn đề:
 Sau khi thực hiện các biện pháp tôi đã thu được một số kết quả sau:
 * Về bản thân: - Tôi đã thấy mình nâng cao được phong cách nghệ thuật lên lớp,giọng kể được trau 
 rồi diễn cảm, thu hút trẻ hứng thú tham gai vào tiết học.
 - Tôi đã rút ra được nhiều kinh nghiệm qua cách dậy trẻ kể chuyện sáng tạo, sưu tầm 
 được nhiều truyện tranh, học thuộc nhiều truyện ngoài chương trình.
 - Tạo được môi trường cho trẻ hoạt động tốt ở các góc văn học.
 - Tôi đã tận dụng những nguyên vật liệu sẵn có, dễ tìm để tạo ra nhiều lại rối phong 
 phú, đa dạng, sử dụng có hiệu quả trong việc dậy trẻ kể chuyện sáng tạo.
 *. Về trẻ:
 Nội dung Trước khi thực hiện Sau khi thực hiện
 Phát âm rõ ràng mạch lạc 65% 95% (Tăng 35%)
 Hứng thú tham gia hoạt 30% 90% ( Tăng 60%)
 động kể chuyện sáng tạo
 Biết thể hiện ngôn ngữ hoàn 50% 80% ( Tăng 30%)
 chỉnh (kể chuyện sáng tạo)
 Phát âm câu phức 60% 95% (Tăng 35%)
 * Về đồ dùng trực quan:
- Xây dựng một góc tuyên truyền về các câu truyện sáng tạo của cô của trẻ đa dạng, 
phong phú.
- Làm 20 bộ tranh chữ to.
- Sưu tầm rất nhiều tranh ảnh theo từng chủ điểm cho trẻ kể chuyện.
- Làm 15 con rối dẹt, 20 con rối tay cho trẻ hoạt động ở mỗi chủ điểm.
- Làm 10 con rối tay cho cô hoạt động.
- Có một bảng gài và một bảng dính cho trẻ ghép tranh kể chuyện sáng tạo.
- Một sân khấu rối, sa bàn cho cô và trẻ kể chuyện sáng tạo.
 *.Về phụ huynh:
 - Nhận thức ró được tầm quan trọng của việc dạy trẻ kể cuyện sáng tạo để phát triển 
ngôn ngữ cho trẻ.
 - Đóng góp kinh phí và nhiều vật liệu để tạo góc văn học co lớp. 3.Kết luận
 Giáo dục trẻ ở độ tuổi mầm non là một việc làm khó, giáo dục trẻ có chất lượng lại 
càng khó hơn. Là một giáo viên mầm non, tôi hết sức tâm huyết với công việc của mình 
và cố gắng tìm tòi những giải pháp hữu hiệu để cùng với chị em đồng nghiệp thực hiện 
tốt chuyên đề. Có thể những giải pháp trên chưa phải là giải pháp có hiệu quả tuyệt đối 
nhưng đối với bản thân tôi nó đã mang lại kết quả tương đối tốt, nó làm thay đổi chất 
lượng hoạt động làm quen văn học trong nhà trường. Chất lượng đội ngũ được nâng 
cao, phụ huynh quan tâm tới việc hết hợp giáo dục con trẻ. Trẻ hứng thú, hoạt bát, 
nhanh nhẹn, giao tiếp mạnh dạn hơn, sử dụng vốn từ có biểu cảm, tinh tế hơn...
 Từ những biện pháp đã thực hiện tôi đã rút ra một số kinh nghiệm cho bản thân 
trong hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 - 6 tuổi trong trường mầm non, thông qua 
các hoạt động dậy trẻ kể chuyện sáng tạo, là một việc làm thiết thực nhất trong chương 
trình đổi mới hiện nay, nó đóng vai trò rất quan trọng và cần thiết. Hình thành vốn hiểu 
biết, tính tư duy hoàn thiện ngôn ngữ, cung cấp vốn từ cho trẻ phát huy tính tích cực . 
Để trẻ kể chuyện sáng tạo một cách linh hoạt nhất giáo viên cần:
Xây dựng môi trường phát triển ngôn ngữ cho trẻ trong trường mầm non ở mọi lúc mọi 
nơi và phải lựa chọn các bài câu chuyện phù hợp với nội dung chương trình và lứa tuổi 
trẻ.Tăng cường đổi mới hình thức tổ chức, phương pháp giáo dục nhằm phát huy tính 
tích cực, độc lập tự chủ của trẻ hình thành ở trẻ phẩm chất tự tin, khi tham gia hoạt 
động kể chuyện sáng tạo.
 Giáo viên phải có sự sáng tạo linh hoạt khi dậy trẻ,phải có sự kiên trì rèn luyện giữa cô 
và trẻ. Cô luôn phải tâm huyết với nghề từ đó say sưa nghiên cứu tìm tòi sáng tạo các biện 
pháp hay áp dụng vào hoạt động sao cho phù hợp với lứa tuổi mà đảm bảo về yêu cầu về 
nội dung văn học, Vì vậy, giáo viên cần nắm vững và linh hoạt trong việc thực hiện 
phương pháp giáo dục. Tạo môi trường an toàn hấp dẫn mang nội dung giáo dục văn học.
Học hỏi nâng cao trình độ chuyên môn về hoạt động phát triển ngôn ngữ có kiến thức 
tổ chức hoạt động cho trẻ kể chuyện sáng tạo đạt hiệu quả Có như vậy mới phát huy 
được tính tích cực chủ động sáng tạo của trẻ, giúp trẻ phát triển một cách toàn diện
 Trên đây là một số giải pháp mà bản thân tôi đã áp dụng trong nhà trường và thu được một 
số thành công nhất định trong quá trình thực hiện chuyên đề. Tuy nhiên, trong quá trình thực 
hiện còn thiếu sót rất mong nhận được góp ý để sáng kiến của tôi được hoàn thiện hơn.
 Tôi xin chân thành cảm ơn! 4.Tài liệu tham khảo
[1] Sở giáo dục và đào tạo (2009 - 2010). Tài liệu bồi dưỡng cán bộ quản lý và giáo 
viên mầm non.
[2] Bộ giáo dục và đào tạo (2011), Chương trình giáo dục mầm non, NXBGD Việt 
Nam.
[3] Sở giáo dục và đào tạo (2014-2015), Tài liệu bồi dưỡng cho cho cán bộ quản lý và 
giáo viên mầm non.
[4] TS. Trần Thị Ngọc Trâm, TS. Lê Thu Hương, PGS.TS. Lê Thị Ánh Tuyết ( 
2012) Hướng dẫn tổ chức thực hiện chương trình giáo dục mầm non, NXBGD Việt 
Nam.
[5] TS.Lê Thu Hương,TS Phạm Mai Chi, ThS, Bùi Thị Kim tuyến . Hướng dẫn tổ 
chức thực hiện các hoạt động giáo dục trong trường mầm non theo chủ đề (Theo 
chương trình giáo dục mầm non mới). Trẻ 5 - 6 Tuổi.NXBGD Việt Nam.
 [6]TS Trần Thị Ngọc Trâm.TS.Lê Thu Hương, PGS. TS Lê Thị Ánh 
Tuyết. Hướng dẫn tổ chức thực hiện chương trình giáo dục mầm non mẫu giáo 
nhỡ (5 – 6 tuổi). NXBGD Việt Nam.

File đính kèm:

  • docxsang_kien_kinh_nghiem_phat_trien_ngon_ngu_cho_tre_5_6_tuoi_t.docx